1-2- بیان مسئله…………………………………………………………………………………………………………………………4
1-3- ضرورت و اهمیت اجرای تحقیق……………………………………………………………………………………….7
1-4- اهداف تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………..8
1-5- فرضیه ها………………………………………………………………………………………………………………………….9
1-6- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها …………………………………………………………………………………..9
فصل دوم :ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………..12
2-2- ادبیات تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………14
2-2-1- تعریف آموزش …………………………………………………………………………………………………………………17
2-2-2- اهمیت دانش و آموزش در جهان امروز ……………………………………………………………………………….20
2-2-3- ارائه اطلاعات ………………………………………………………………………………………………………………….25
2-2-4- مدل یادگیری در کلاسهای آینده ………………………………………………………………………………………28
2-2-5- تعریف اطلاعات………………………………………………………………………………………………………………..31
2-2-6- فناوری اطلاعات و ارتباطات……………………………………………………………………………………………….31
2-2-7- مفهوم یادگیری الکترونیکی…………………………………………………………………………………………………33
2-2-8- مدلهای یادگیری درمحیطهای الکترونیکی وب………………………………………………………………………..34

2-2-9- مدلهای مختلف فضاهای یادگیری………………………………………………………………………………………..35
2-2-10- محیطهای آموزشی و یادگیری مبتنی بر فناوری اطلاعات………………………………………………………..37
2-2-11- مزایای استفاده از فناوری اطلاعات در آموزش……………………………………………………………………..41
2-2-12- موانع استفاده از فناوری اطلاعات در آموزش……………………………………………………………………….41
2-2-13- جهانی شدن و فناوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………42
2-2-14- آموزش الکترونیکی چیست ؟…………………………………………………………………………………………….43
2-2-15- مزایای بهره گیری ازآموزش الکترونیکی…………………………………………………………………………….44
2-2-16- نقش حیاتی فناوری الکترونیکی در آموزش و پرورش…………………………………………………………….44
2-2-17- روش یادگیری الکترونیکی………………………………………………………………………………………………..46
2-2-18- راهکارهای استفاده از یادگیری الکترونیکی………………………………………………………………………….47
2-2-19- تکنولوژی و تعامل دانش‌آموزان و معلمان……………………………………………………………………………48
2-2-20- نقش معلم و دانش آموز در روش یادگیری الکترونیکی……………………………………………………………49
2-2-21- مدارس هوشمند نیاز جوامع اطلاعاتی…………………………………………………………………………………50
2-2-22- ضرورت استفاده از تکنولوژی در آموزش…………………………………………………………………………….51
2-2-23- نقش معلم در فرایند ICT…………………………………………………………………………………………………52
2-2-24- آموزشهای مرتبط با  ICT برای معلمان در حال خدمت ………………………………………………………..54
2-2-25- اهداف ایجاد اینترانت در مدارس………………………………………………………………………………………55
2-2-26- نقش فناوری اطلاعات در آموزش الکترونیکی……………………………………………………………………….56
2-2-27- محتوای دروس الکترونیکی……………………………………………………………………………………………….59
2-2-28- بستر آموزش های الکترونیکی……………………………………………………………………………………………60
2-2-29- مدلی برای تدوین خط مشی آموزشهای الکترونیکی………………………………………………………………62
2-2-30- سامانه آموزش الکترونیکی…………………………………………………………………………………………………68
2-3- پیشینه تجربی پژوهش……………………………………………………………………………………………………..71
2-3-1- پیشینه خارجی پژوهش………………………………………………………………………………………………………71
2-3-2- پیشینه داخلی پژوهش……………………………………………………………………………………………………….74
فصل سوم : روش شناسی تحقیق
3-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………79
3-2- روش تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………….79
3-3- جامعه‌ آماری…………………………………………………………………………………………………………………….79
3-4- نمونه آماری و تعیین حجم نمونه………………………………………………………………………………………79
3-5- ابزار گردآوری اطلاعات………………………………………………………………………………………………….80
3-6- مراحل ساخت و رواسازی ابزار……………………………………………………………………………………….81
3-7- امتیازدهی و تفسیر نتایج…………………………………………………………………………………………………..85
3-8- قلمرو تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………..87
3-9- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات…………………………………………………………………………………………87
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل دادهها
4-1- توصیف نتایج……………………………………………………………………………………………………………………89
4-2- تحلیل نتایج( آزمون فرضیه ها) ……………………………………………………………………………………….94
فصل پنجم : نتایج تحقیق
5-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………103
5-2- خلاصه یافته های توصیفی تحقیق…………………………………………………………………………………..103
5-3- خلاصه یافته های تحلیل پژوهش……………………………………………………………………………………104
5-4- بحث و نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………104
5-5- پیشنهادها………………………………………………………………………………………………………………………..111
5-6- محدودیتهای تحقیق………………………………………………………………………………………………………113
5-7- منابعومآخذ……………………………………………………………………………………………………………………..114
5-8- منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………………………..114
5-9- منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………….118
5-10- چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………………………..119
5-11- پیوستها ………………………………………………………………………………………………………………………….120
فهرست جداول
عنـــــــوان صفحه
فصل سوم : روش شناسی تحقیق
جدول 3-1 – روایی محتوایی پرسشنامه……….. …………………………………………………………………………………….84
جدول3-2 – ضرایب پایایی ابزار گردآوری داده ها……………………………………………………………………………….85
جدول 3-3 – پایایی در اجرای اصلی (نمونه مورد بررسی)………………………………………………………………………86
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
جدول 4-1 – توزیع فراوانی و درصد شرکت کنندگان در پژوهش برحسب جنست…………………………………….89
جدول 4-2 – توزیع فراوانی و درصد شرکت کنندگان در پژوهش برحسب سن………………………………………….90
جدول 4-3 – توزیع فراوانی و درصد شرکت کنندگان در پژوهش برحسب سابقه خدمت……………………………..91
جدول 4-4 – توزیع فراوانی و درصد شرکت کنندگان در پژوهش برحسب مدرک تحصیلی…………………………92
جدول 4-5 – میانگین و انحراف معیار نمرات معلمان در هر یک از متغیرهای مورد مطالعه……………………………..93
جدول4-6 – میانگین و انحراف معیار متغیرهای مورد مطالعه……………………………………………………………………95
جدول 4-7 – نتایج آزمون کولموگروف …………………………………………………………………………………………….96
جدول 4-8 – نتایج آزمون باکس ……………………………………………………………………………………………………….96
جدول 4-9 – برابری واریانسهای متغیرهای پژوهش در گروه های مورد مطالعه……………………………………………97
جدول 4-10 – نتایج آزمون لامدای ویلکز …………………………………………………………………………………………..98
جدول 4-11 – نتایج پنج تحلیل واریانس تک متغیری برای 5 متغیر مورد مطالعه…………………………………………..99
جدول 4-12 – تفاوت در تهیه و استفاده از محتوای الکترونیکی توسط معلمان مذکر و مؤنث……………………….100
جدول 4-13 – تفاوت در تهیه و استفاده از محتوای الکترونیکی توسط معلمان مذکر و مؤنث ………………………101
فهرست نمودارها
عنـــــــوان صفحه
فصل اول:کلیات تحقیق
نمودار1- مدل مفهومی تحقیق………………………………………………………………………………………………………………10
فصل دوم :ادبیات و پیشینه تحقیق
نمودار 2-1- روند تعمیق و میزان استفاده از منابع سازمان در بستر زمان ادبیات تحقیق…………………………………….20
نمودار 2-2- رابطه مفاهیم تدریس، پرورش، آموزش و حرفهآموزی…………………………………………………………23
نمودار 2-3- تصویر یک کلاس مجازی ……………………………………………………………………………………………..30
فصل سوم : روش شناسی تحقیق
نمودار3-1- کلیه معلمان ابتدایی شهرستان چایپاره………………………………………………………………………………..80
فصل چهارم : یافته های پژوهش
نمودار 4-1- درصد شرکت کنندگان در پژوهش بر حسب جنسیت………………………………………………………….89
نمودار 4-2- درصد شرکت کنندگان در پژوهش بر حسب سن……………………………………………………………….90
نمودار 4-3- درصد شرکت کنندگان در پژوهش بر حسب سابقه خدمت…………………………………………………..91
نمودار 4-4- درصد شرکت کنندگان در پژوهش بر حسب مدرک تحصیلی………………………………………………92

فصل اول
کلیات تحقیق

1-1- مقدمه
بحث آموزش و فرآیندهای مرتبط با آن در تمامی رشتهها و رویکرد‌های مدیریتی چه در صنعت و چه در خدمات ،جنبه مهم و با ارزشی پیدا کرده است. در کشورهای پیشرفته کلید اصلی رونق و پیشرفت آنها آموزش است و قفل‌های جدید تنها با کلید آموزش گشوده می‌شود. این همه دلیل بر این ادعا است که آموزش رکن اصلی پیشرفت و ترقی در عرصه رقابت بازارهای جهانی است. بنابراین با این دیدگاه آموزش دیگر صرفاً به عنوان یک الزام سازمانی مطرح نمی‌شود بلکه یک راهبرد و جهت‌گیری کلان سازمان‌هاست تا بتوانند خود را در اهداف و مأموریت ‌های سازمانی موفق و پیشرو ببینند. امروزه دیگر هدف از آموزش ارتقاء شغلی، افزایش ضریب حقوق و دستمزد و پربار نمودن شناسنامه آموزش افراد نیست بلکه هدف از آموزش عبارت است از شناسایی مشکلات و حل آنها با ابزارهای آموزش ، و در نهایت کمک به پیشرفت و بهبود سازمان و جلب رضایت سهامداران و مشتریان است (خراسانی،1382). با عنایت به موارد بالا سازمانها نیروی انسانی خود را از طرق مختلفی آموزش می‌دهند.
دوره‌های آموزش کوتاه مدت از جمله این روشها محسوب می‌شوند. فلذا امروزه آموزش نیروی انسانی به عنوان یک ابزار راهبردی بهترین خدمت را به جامعه در زمینه همراه کردن افراد با دانش و علوم و فناوری روز می‌نماید. تافلر (1974) در این زمینه می‌گوید: «جهان امروز به دنبال انقلاب‌های کشاورزی و صنعتی موج سومی(فناوری اطلاعات) را که سرآغاز شگفت ‌انگیز تمدن تازه است آغاز کرده است» (مزرعهلی،1390: 4) . معلمان،کار گزاران اصلی ورود و تعامل موفقیت آمیز فناوری اطلاعات در نظام آموزشی هستند.همان طور که هر معلمی روش خودش را در استفاده از تخنه سیاه یا هر ابزار دیگری در تدریس دارد،چگونگی استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و چگونگی تلفیق فناوری در تدریس،به تجربه و نگرش معلمان بستگی دارد و می تواند در سطوح و انواع مختلف صورت پذیرد(ییلدریم،2000).کارشناسان یونسکو تاکید می کنند که اگر معلمان الگوی کاربرد فن آوری اطلاعات و ارتباطات را درکلاس های خود تجربه نکنند،پرورش نسل جدید معلمانی که بتوانند از ابزار های فاوا به نحو کارآمدی در یادگیری خود بهره گیرند،امکان پذیر نخواهد بود(رستا،2002).به طوری که در پژوهش های مختلف(هم چون رایان،1991،بارون و همکاران 1999،آکپان و آندری،2000،والیس،2001،بلاک و همکاران،2002 و واکسمن و همکاران،2003)به اهمیت بهره گیری فن آوری اطلاعات و ارتباطات(محتوای الکترونیکی) در فرآیند یاددهی و یادگیری و اثر بخشی آن در بهبود یادگیری به واسطه امکان شبیه سازی،شبکه آموزشی،یادگیری به کمک کامپیوتر،آزمایشگاه مجازی،کارگاه های مجازی،هسته های پژوهش،کار گروهی با استفاده از کامپیوتر و اینترنت،جست و جو و پژوهش از طریق وب و تهیه درس و ارزشیابی اشاره نموده اند. وین ایک و همکاران(بی تا،به نقل از شریفی،1390)صلاحیت های فن آوری اطلاعات و ارتباطات(محتوای الکترونیکی) معلم را تحت عناوین استفاده از سخت افزار،استفاده از نرم افزار،استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات در فعالیت فرا گیرنده بر شمرده اند.

1-2- بیان مساله
امروزه مدیران سازمان‌ها، آموزش و توسعه منابع انسانی را از حیاتی‌ترین وظایف خود در راه بهسازی تلقی می‌کنند و با توجه به منافع قابل اهمیت آن در محیط کار سرمایه‌گذاری‌های بسیاری در این جهت به عمل می‌آورند. در حال حاضر بسیاری از سازمان‌ها صرف‌نظر از نوع و میزان تحصیلات رسمی نیروی انسانی خود و با توجه به پویایی‌های موجود در علوم و همچنین نیازمندیهای شغلی، دوره‌های آموزش متنوع و مداومی را برای آنها تدارک می‌بینند. سازمان‌ها به وسیله آموزش، دانش و مهارت‌های حرفه‌ای نیروی انسانی خود را ارتقاء می‌بخشند و عملکرد شغلی آن‌ها را با اهداف مورد نظر هماهنگ می‌کنند. (کیزر، 1995). در آموزش و پرورش نیز از آموزشهای کوتاه مدت برای آموزش معلمان جهت بهبود کیفیت تدریس آنان استفاده میشود (باردس1، 2008: 43-40) .
پذیرش و کاربرد فناوری اطلاعات (محتوای الکترونیکی )معلمان را دراجرای برنامه درسی وتدریس اثربخش و ایجاد نوآوری یاری مینماید . بطوریکه ضرورت استفاده از منابع یادگیری غیر از کتاب درسی طی چند دهه اخیر توجه اغلب دست اندرکاران نظام های آموزشی را در کشورهای مختلف به خود جلب کرده است . منظور از منابع غیر درسی هر گونه وسیله‌ای غیر از کتاب درسی اطلاق می‌شود. که در جریان آموزش در بهبود فرایند تدریس و یاددهی نقش مثبت و مفیدی داشته باشد (دادپناه ، 1388: 12).
نتایج اغلب تحقیقات انجام گرفته نشان میدهد که متاسفانه بعد از گذشت نیم قرن تجربه و آزمون و خطا و اتخاذ برنامه ها و سیاستهای گوناگون و گاه متضاد و ایجاد سرمایه‌گذاریهای مالی و انسانی هنوز نتوانسته‌ایم که انگیزه و رغبتی حتی در حداقل انتظار برای استفاده جدی و پیگیر از منابع غیر کتاب درسی در بین معلمان خود ایجاد نماییم ( کرک آبادی، 1373). همچنین نتایج تحقیقات نشان میدهد که دانش آموزان نیز نسبت به استفاده از منابع غیر درسی برای فراگیری هر چه بهتر بی رغبت هستند . و این در حالی است که تولید محتوای الکترونیک برای یادگیری هر چه بهتر دانشآموزان روز به روز فراگیرتر میشود (داد پناه، 1388: 18) .
ذوفن (1379) معتقدند که استفاده از محتوای الکترونیکی موجب درگیر ساختن دانش‌آموزان با فرآیند یاددهی- یادگیری می‌شود و لذا آنان را به تفکر خلاق و مستقل تشویق می‌نمایند همچنین استفاده از محتوا های الکترونیکی به معلم قدرت می‌دهند تا در محیط‌های یادگیری تغییرات اساسی و مؤثّری در شیوه تدریس خود ایجاد کنند همانطوری که از نتایج تحقیقات داخلی و خارجی بر می‌آید استفاده از منابع غیر کتاب درسی یعنی استفاده از فناوریهای جدید اثرات مفید و قابل توجهی در شیوه تدرس معلمان داشته‌اند .
لوین و وادمانی(2008)با بررسی دیدگاه معلمان در زمینه عوامل موثر در به کار گیری فن آوری(محتوای الکترونیکی) در کلاس درس دریافتند در زمینه استفاده از محتوای الکترونیکی در کلاس،معلمان از الگوی کلی استفاده می کنند:الگوی اول به منشاء تاثیر تطبیق فن آوری توجه دارد و بر عوامل انسانی در این زمینه تاکید می کند و دومی به ماهیت تاثیر استفاده از فن آوری توجه دارد و در این زمینه بر تحول فنی و شناختی تاکید می کند.
فن آوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان رویکردی نوین،مکمل آموزش است نه جایگزین آن،هدف از توسعه آن،بهبود و کار آمدتر ساختن منابع آموزش و پرورش،به ویژه منابع انسانی است.گسترش فن آوری اطلاعات و استفاده از ابزار ها و مفاهیم نوین،زمینه بسط اطلاعات و دسترسی آسان و کم هزینه را برای فراگیران اعم از دانش آموزان،دانشجویان و معلمان به روش بر خط فراهم کرده و تبادل سریع اطلاعات و تعاملات فرهنگی را میسر می سازد(اخوان و دوست محمدی1389).در واقع،معلمانی که از محتوای الکترونیکی برای تدریس استفاده می کنند،نسبت به همکاران خود تعامل بیشتری دارند(گلاسر و هانافن،2008).به همین دلیل،امروزه سهم مهمی از چگونگی عملکرد معلمان مدارس،بر اساس میزان توانمندی و قابلیت های آنان در استفاده از محتوای الکترونیکی و فن آوری های نوین،سنجیده می شود.به طوری که معلمان اثر بخش،افرادی شناخنه می شوند که صلاحیت و توانایی استفاده از ابزار های نوین فن آوری را در روش های تدریس خود دارا باشند(شریفی،1390).
فناوری اطلاعات و ارتباطات دارای این پتانسیل است که آموزش را از طریق برنامه درسی حمایت کند،فرصت هایی جهت ارتباطات موثر بین معلم و دانش آموز فراهم آورد و در شیوه های تدریس،تغییر و نوآوری ایجاد کند.
فناوری های نوین آموزشی تاثیر بدون انکاری در آموزش و نظام آموزشی امروز دارد مورد تردید نیست،اما اینکه چگونه بتوان از این امکانات و فرصت های آموزشی بهره کافی را برد،به بررسی و پژوهش نیاز دارد و نظام آموزشی باید تلاش کند تا پیش از به کار گیری این فناوری ها زمینه مساعد ورود آن هارا به نظام آموزشی فراهم نماید.(صیف و بیراوند،1388:194).
لانسی معتقد است،رایانه ها در پیشرفت مهارت های فکری سطح بالا از قبیل تعیین مسایل،تشخیص اطلاعات،حل مسایل و طرح نتایج مناسب موثر بودند (خلیفه سلطانی،24:1390).استفاده از رایانه و محتوای الکترونیکی میتواند به تقویت مهارت آموزشی معلمان و پاسخ دادن به نیاز دانش آموزان برای فعالیت های آموزشی و پرورشی و در نهایت به ایجاد زمینه های جدید برای خلاقیت در فعالیتهای آموزشی اشاره نمود.
با توجه به مطالب یاد شده و با توجه به اینکه مدت زیادی از ورود محتوای الکترونیکی به عرصه فرآیند یاددهی و یادگیری معلمان و دانش آموزان نمیگذرد ؛ این سوال ذهن محقق را به خود مشغول نموده است که آیا برگزاری کلاسهای آموزش تولید محتوی الکترونیکی برای معلمان موجب تحول در شیوه تدریس آنان شده است؟ و آیا روش تدریس معلمان مشمول طرح آموزش با روش تدریس دیگر معلمانی که در طرح شرکت نکردند، متفاوت است پاسخ به این سوال اصلی تحقیق میتواند بسیاری از ابهامات مربوط به اثر بخشی فرآیند یادگیری و یاددهی را شفاف نماید .
1-3- ضرورت و اهمیت اجرای تحقیق :
استفاده از کتب درسی، گچ و تخته سیاه و وایت بردها هنوز مهمترین منابع آموزش معلمان را تشکیل داده و استفاده از روشهای سنتی و کلامی از رایج‌ترین و متداول‌ترین روشهای تدریس می‌باشد. بدیهی است که تداوم چنین وضعی عوارضی از قبیل بی‌علاقگی، خستگی، عدم خلاقیت و مشارکت فعال دانش‌آموزان در جریان تدریس و نیز سطحی‌نگری آنان در امور آموزشی را به دنبال داشته و در نهایت موجب اتلاف سرمایه‌های مادی و معنوی و کاهش سطح کیفی آموزش می‌گردد (فتحیان، 1387).
استفاده از فناوری‌های جدید در فرایند یاددهی- یادگیری معمولاَ اثر بخش‌تر از روشهای سنتی بوده‌اند به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یک فناوری جدید منجر به فعالیتهای خلاقانه‌ی تدریس در کلاس و نیز باعث ایجاد باورهای مثبت نسبت به تکنولوژی در معلمان و دانش‌آموزان گردیده است (یانگ و هونگ2، 2007)
در روشهای سنتی تدریس معلم به خاطر عدم استفاده از تجهزات آموزشی نمیتواند مطالب آموزشی را به طور شفاف به دانشآموزان انتقال دهد ، همچنین آماده سازی کلاس برای تفکر و بحث و سازماندهی و برقراری ارتباط موضوع مشکل میشود (ظهور ، 1381 )
به اعتقاد اوردان و وگن (2002 ) استفاده از محتوای الکترونیکی برای یادگیری میتواند منافع فراوانی همراه داشته باشد . در این نوع یادگیری ، یادگیرندگان در فرآیند یادگیری ، انعطاف بالایی دارند آنها میتوانند در هر مکان و زمان و مطابق میل خود به یادگیری مشغول شوند . همچنین در استفاده از محتوای الکترونیکی هزینههای آموزش 50 تا70 درصد کاهش پیدا میکند (توربان و همکاران ، 1386) .فلذا با توجه به مطالب یاد شده و اینکه در کشـور ما مطالعه دقیقی در خصوص تاثیر کلاسهای آموزش تولید محتوای الکترونیکی بر روشهای تدریس معلمان صورت نگرفته است؛ بنابراین هر گونه تحقیق و پژوهش در زمینه تاثیر کلاسهای آموزش تولید محتوای الکترونیکی در شیوه تدریس معلمان از اهمیت و ضرورت بالایی برخوردار است .
1-4- اهداف تحقیق
هدف کلی تحقیق حاضر بررسی کلاسهای تولید محتوای الکترونیکی برگزار شده در شیوه تدریس معلمان مشمول طرح میباشد.
اهداف جزئی:
1- تعیین تفاوت بین شیوه تدریس معلمان آموزش دیده وآموزش ندیده از نظر انتقال شفاف و واضح مطالب در استفاده از محتوای الکترونیکی، بهره گیری از وسایل کمک آموزشی ، سازماندهی ، توالی و تنظیم مطالب با استفاده از محتوای الکترونیکی، تعامل با دانش آموزان در استفاده از رسانه های الکترونیکی و میزان مهارت و تسلط معلمان بر تهیه و کار با رسانه ها.
2- تعیین تفاوت بین معلمان مذکر و مؤنث از نظر میزان بکارگیری محتوای الکترونیکی در تدریس
1-5- فرضیه ها
1- بین شیوه تدریس معلمان آموزش دیده وآموزش ندیده از نظر انتقال شفاف و واضح مطالب در استفاده از محتوای الکترونیکی، بهره گیری از وسایل کمک آموزشی ، سازماندهی ، توالی و تنظیم مطالب با استفاده از محتوای الکترونیکی، تعامل با دانش آموزان در استفاده از رسانه های الکترونیکی و میزان مهارت و تسلط معلمان بر تهیه و کار با رسانه ها (محتوای الکترونیکی) تفاوت وجود دارد.
2- بین معلمان مذکر و مؤنث از نظر میزان بکارگیری محتوای الکترونیکی در تدریس تفاوت وجود دارد.

1-6- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
تعریف مفهومی
شیوه تدریس: یکی از عناصر مهم برنامه درسی و طراحی آموزشی، انتخاب و اجرای روش مناسب در امور تدریس است. شاید بتوان گفت که این عنصر، در تمام الگوهای طراحی آموزشی، جایگاه ویژه‌ای دارد و مهم‌ترین قسمت به حساب می‌آید زیرا محتوا، رسانه‌ها و ارزشیابی و کلیه مراحل تدریس در جای جای روش و الگوی تدریس قرار می‌گیرند که ما را به همه اهداف می‌رساند هنر معلم نیز در چگونگی انتخاب و اجرای روش‌های تدریس نمایان می‌شود . براهنی‌، محمدتقی( 1371‌).
محتوای الکترونیکی: محتوای الکترونیکی به صورت ساده مجموعه ای از متن ها، عکس ها و انیمیشن های صوتی و تصویری است که برای آموزش یک مبحث درسی به وجود آمده است (علوی، 1389).
تعریف عملیاتی: محتوای الکترونیکی
نمراتی که آزمودنی در هر یک از مولفه های پرسشنامه محقق ساخته تهیه و بکارگیری محتوای الکترونیکی (تهیه و استفاده از محتوای الکترونیکی ، سازماندهی و تنظیم مطالب در موقع استفاده از محتوای الکترونیکی ، توالی مطالب به هنگام استفاده از محتوای الکترونیکی ، تعامل با دانش آموزان هنگام استفاده از محتوای الکترونیکی کسب می کند.
مدل مفهومی تحقیق
متغیر مستقل متغیر وابسته
شیوه تدریس بر اساس

فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق

2-1- مقدمه
فناوری اطلاعات و ارتباطات درمدت زمان کوتاهی که ازپیدایش آن می گذرد توانسته است تغییرات فراوانی را درنحوه زندگی بشر به وجود آورد. یکی اززمینه هایی که سهم عمده ای ازاین تغییرات را به خود اختصاص داده است، یادگیری است.نقش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی درچرخه یادگیری بسیاراهمیت دارد.دریادگیری به شیوه سنتی، فرد مجبور است که به طورمداوم بخواند و بنویسد و ارتباط تقریبا یک طرفه بود. اما با کارگیری فناوری اطلاعاتی و ارتباطی دریادگیری، فرد علاوه براین مهارتهای پایه نیازمند داشتن مهارت دراستفاده ازفناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی میباشد. یادگیری های مبتنی برفناوریهای نوین اطلاعاتی، با ایجاد تغییرات بنیادین درمفاهیم آموزش سنتی، توانسته است بسیاری ازناکارآمدیهای نظامهای آموزشی را رفع کرده و دگرگونی های اساسی را درآموزش به وجود آورد. با استفاده ازدنیای مجازی دریادگیری، می توان به روشهای نوین و کارآمدی ازیادگیری دست یافت. علت کاربرد فناوری اطلاعاتی و ارتباطی دریادگیری، آموزش بهتر و سریعتر می باشد. (سلیمانی، 1389)کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات درآموزش، نوع جدیدی ازیادگیری را به وجود آورد، به طوریکه یادگیری تنها به صورت حضوری انجام نمی شود. زیاد ضرورتی ندارد که یادگیری حضوری و رودررو باشد و انتظارمیرود که یادگیری درمحیط هایی غیرازکلاس، امکان پذیرباشد، به نحوی که بتوان اطلاعات را به راحتی با سایریادگیرندگان به اشتراک گذاشت. این تحول سبب تغییر نقش معلم و نیز نقش کتابخانه ها شده است. به این ترتیب، نوع جدید یادگیری، یادگیری الکترونیکی نام گرفت (سلیمانی، 1389). نظامهای آموزشی و یادگیری مبتنی برفناوری اطلاعات، هرروزدرآموزش مادام العمر انسان، اهمیت بیشتری می یابد. شبکه های پرسرعت از آموزش ازراه دورپشتیبانی می کنند و بعلاوه جریان آموزش و یادگیری، انعطاف پذیرترمی شود(بیگدلی، زاهد1377).
سلیمانی و همکاران(1389) به بررسی رابطه بین میزان استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات(محتوای الکترونیکی) با ویژگی های جمعیت شناختی اعضای هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد پرداخته و نشان دادند با ویژگی های جمعیت شناختی اعضای هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد پرداخته و نشان دادند که جنسیت در میزان استفاده از فن آوری و عملکرد افراد تاثیر داشته است.به طوری که میانگین استفاده از رایانه و نرم افزار ها،اینترنت و سرویس های اینترنتی،میزان استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات در انجام عملکرد های آموزشی زنـان بیشتر از مردان و میزان استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات در انجام عملکرد های پژوهشی مردان بیشتر از زنـان بوده است.
شریفی و اسلامیه(1387) به بررسی رابطه بین یادگیری سازمانی و به کارگیری فن آوری های ارتباطات و اطلاعات در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار پرداخته و نشان دادند که بین دو متغیر رابطه مستقیم وجود دارد.
گیلسپی(1997) معتقد است که فناوری های جدید می توانند از طریق فعال کردن دانش آموزان،تشویق برای تولید و خلق کردن و تسهیل نمودن همکاری بر کیفیت یادگیری دانش آموزان تاثیر بگذارند

2-2- ادبیات تحقیق
امروزه توانمندسازی به عنوان یکی از ابزارهای مفید ارتقاء کیفی کارکنان و افزایش اثربخشی سازمانی تلقی می گردد. اندیشمندان مدیریت تحول و بهسازی سازمان، توانمندسازی منابع انسانی را به عنوان راهبردی اثرگذار بر عملکرد و بهسازی نیروی انسانی معرفی کرده اند و معتقدند، توانمندسازی منابع انسانی یکی از نگرش های عصر جدید است که امروزه توسط سازمان ها به کار گرفته می شود و در واقع پاسخ به نیاز حیاتی مدیریت معاصر است.
یکی از خصیصه‌های فن‌‌آوری اطلاعات که در کلیه شئونات کاربری آن قابل ملاحظه است سرعت توسعه آن می‌باشد. این سرعت ناشی از بستر ارتباطی نسبتاً مناسبی است که اکنون در سراسر جهان گسترده شده است. بنابراین، یکی از مهمترین و در عین حال مشکل‌ترین مراحل توسعه فن‌آوری اطلاعات در زمینه آموزش تصمیم‌گیری در مورد اولویت‌ها و همچنین خط مشی مورد نیاز برای اینکار می‌باشد.در واقع سؤال اصلی آنست که از کجا شروع کنیم، در مسیر کدام اولویت‌ها حرکت کنیم و به کدام هدف برسیم. در نتیجه لازم است اولویت‌ها در توسعه آموزش مجازی از دیدگاه جغرافیای فرهنگی‌، جغرافیای آمادگی برای آموزشهای الکترونیکی،‌ محتویات دروس الکترونیکی،‌ هزینه‌ها و بودجه‌ها و مهمتر از همه عامل نیروی انسانی مورد بررسی و تحلیل قرار گیرند. توجه داشتن به عناوین اولویت‌ها حداقل اطلاعات لازم برای تعیین سیاستهای اجرائی میباشد. بدیهی است در مرحله بعد لازم است هر یک از عناوین به دقت تحلیل شده و در مقایسه با دیگر عناوین سنجیده شوند تا راهکارهای لازم برای قدمهای بعدی مشخص گردد. در نتیجه بر اساس اولویت‌ها و در واقع بر اساس تعیین آنها میتوان به یک جمع بندی برای تعیین خط مشی توسعه آموزشهای الکترونیکی در ایران رسید (عطاران، 1383).
تعین خط مشی عبارت است از ترسیم نقشه‌‌ای برای نیل به اهداف مورد نظر. در نتیجه ،‌ خط مشی یک ابزار مدیریتی است که مانند دیگر ابزارها به ایشان کمک می‌کند تا سازمان تحت نظر خود را در نیل به اهداف و انجام وظائف مورد نظر هدایت کنند. پس از تعیین خط مشی میتوان حرکت کلی و جزئی مؤسسه و بخصوص عملکرد اعضاء و نیروی انسانی را در جهت نیل به اهدافی که از قبل تعین شده‌اند مورد ارزیابی قرار داد. بعلاوه میتوان اثر عوامل محیطی و خارجی را بر حرکت مؤسسه ، و احیاناً انحراف در آن را مورد ارزیابی و اندازه گیری قرار داد. (عطاران، 1383).
در آموزشهای سنتی عوامل محیطی و مؤثر در امر آموزش بسیار آهسته تغیر می‌کنند. بطوری که می توانیم در برهه ای قابل توجه از زمان (دوره‌های ده ساله) عوامل مؤثر خارج از سیستم را ثابت در نظر بگیریم. در چنین شرائطی می توان از خط مشی بلند دامنه3 استفاده کرد. در چنین الگوهائی برنامه‌ریزی برای ده سال آینده امری منطقی و معمول است. لکن امروزه محیط فراگیران آموزش محیطی است بسیار پویا و در عین حال دارای تغییرات سریع و ناگهانی. همانطور که اشاره شد مهمترین عامل مؤثر در آموزشهای الکترونیکی محیط حاکم بر آن یعنی فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات میباشد که لحظه به لحظه در حال تغیر و تحول است. لذا در چنین شرائطی باید از خط مشی استراتژیک و کم دامنه‌ای استفاده کرد که اولاً به سادگی بتوان آنرا پیاده سازی نمود و ثانیاَ امکان تغیر و تحول آن آسان باشد. از این پس هر جا که به عبارت خط مشی اشاره می‌شود منظور همان Strategic Plan میباشد. لغت Strategy بمعنای فن تدابیر جنگی بکار رفته است. زیرا در میدان نبرد نیز عوامل مؤثر بسرعت در حال تغیر می‌باشند و بنابراین نقشه جنگی باید از قابلیت انعطاف پذیری بسیار بالائی برخوردار باشد. در آموزشهای الکترونیکی بر خلاف آموزشهای سنتی نمیتوان از یک الگو یا خط مشی بلند دامنه استفاده کرد. آنچه برای آموزشهای الکترونیکی میتواند خط مشی مناسبی باشد ،‌ خط مشی است که ضمن در نظر گرفتن شرائط حاضر و امکانات موجود ،‌ آماده برخورد با هر نوع تغیر ،‌ تحول و حتی مخالفت ناگهانی باشد.
بنابر این، خط مشی فرآیندی ساخت یافته است برای تصمیم سازی و به اجرا درآوردن تصمیمات و بمنظور هدایت یک سازمان در نیل به اهداف از قبل تعین شده. این فرآیند حیاتی است ، زیرا باید بتواند سازمان مورد نظر را در مقابل شرائط متغیر و ناگهانی آماده نگهدارد خواه این اتفاقات از قبل قابل پیش بینی شده باشند یا نشده نباشند (عطاران، 1383).
سطح کیفی و استانداردهای پذیرفته شده برای محتوای دروس الکترونیکی از دیگر عناصر تعیین کننده و تاثیرگذار در انتخاب خط مشی می باشند. متاسفانه یکی از عناصر مهم در آموزشهای الکترونیکی که به درستی مورد توجه قرار نمی گیرد کیفیت محتوای دروس الکترونیکی است. محتوای دروس الکترونیکی بر خلاف دروس سنتی فقط به مجموعه اطلاعات و دانش های نهفته در یک درس اطلاق نمی شود. بلکه به نوعی شامل روش ارائه درس و برخورداری از تعامل موثر و انگیزه ساز بین فراگیر و سیستم آموزشی نیز می شود. بنابراین، محتوای دروس الکترونیکی هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی یکی از عوامل مهم در تعیین اولویت ها و انتخاب راهکارهای مورد نظر برای ساختن یک سیستم آموزشی است (گریسون و اندرسون، 1383). برای داشتن کیفیت مورد نظر در محتوای دروس الکترونیکی، تعریف و تعیین اولویت ها بسیار دشوارتر است. شاید یکی از مشکل تربن مراحل در تعیین اولویت ها و انتخاب خط مشی تعریف چارچوب روشنی برای کیفیت یا ویژگی های دروس الکترونیکی است. استفاده از رسانه های مختلف میتواند عامل موثری در تعیین اندازه های کیفی دروس الکترونیکی باشد. یک درس الکترونیکی در ساده ترین شکل می تواند فقط با استفاده از متن های ساده و از طریق صفحات پی در پی به فراگیران ارائه شود. پرداختن به این عنوان که چنین محتوایی برای چه موضوعاتی مناسب است و تا چه اندازه می تواند در انتقال دانش و مهارتهای لازم موفق باشد خود جای بحث جداگانه ای را دارد. در اینجا می خواهیم به این مطلب اشاره کنیم که در صورت نیاز می توان از رسانه های مختلف همچون متن، صوت، تصویر، پویا نمایی و فیلم در کنار هم و به منظور انتقال دانش مورد نظر به فراگیران استفاده کرد. در این صورت با افزایش تنوع رسانه ها پیچیدگی و هزینه های مربوط به طراحی و ساخت دروس الکترونیکی افزایش می یابد.
از طرف دیگر استفاده از الگوهای مختلف آموزشی می تواند بر بعد کیفی محتوای دروس الکترونیکی اثر بگذارد. علاوه بر الگوهای آموزش4 تنوع روشهای تعاملی5 کاربر و سیستم آموزشی نیز می تواند بر کیفیت آموزشهای الکترونیکی تاثیر گذار باشد. بنابراین، ملاحظه می شود که محتوای دروس الکترونیکی یکی از مهمترین و در عین حال حساسترین عوامل در تعیین اولویت ها و انتخاب خط مشی لازم برای آموزشهای الکترونیکی است (گریسون و اندرسون، 1383).

2-2-1- تعریف آموزش
در واقع می توان گفت که تعریف یکسانی از آموزش وجود ندارد، که اولاً هم ابعاد آموزشی را به تصویر بکشد و ثانیاً همه متخصصین و اهل فن به آن اجماع داشته باشند. از این رو متخصصین آموزش با توجه به دیدگاه و نقطه نظری که به آموزش دارند تعاریف خاصی را بیان نموده اند.
آموزش عبارت است از افزایش معلومات و مهارت های یک فرد در یک شغل بخصوص (فتحی و اجارگاه ،کوروش،1389) .
آموزش عبارت است از باز کردن ابواب مغزی فرد برای پذیرش معلومات و اطلاعات.
آموزش چیزی نیست جزء یک روش منظم که به وسیله آن افراد یک اجتماع مهارت ها و کاردانی را فقط به دلیل مخصوص می آموزند(کیان پور، 1358).
آموزش عبارت است از انتقال دانستنی ها، و اطلاعات و مهارت ها به فرد به شرطی که در او ایجاد تغییر کند. ( هوشیار،1379)
اصولاً آموزش راهی است که مقصد آن پدیده آوردن دگرگونی و تحول است و آموزشی که به هیچ گونه تحولی نیانجامد از معنی حقیقی خود دور است . با وجود اختلاف نظری که در تعاریف بالا وجود دارد، بنظر می رسد که وجه اشتراکی در این تعاریف حداقل ازاین نقطه نظر وجود داشته باشد که هدف اصلی آموزشی ارتقاء دانش، اطلاعات و مهارت های افراد است این اعتبار آموزشی دریک زمان فرایندی است مستمر که مقصد نهایی آن بالا بردن توانایی ها، لیاقت ها و اطلاعات افراد برای انجام وظایف محوله و رشد شخصی آن ها می باشد (فتحی واجارگاه، 1386).
برخی از صاحب نظران بین تعلیم و تربیت با کارورزی6و آموزش7 تفاوت های قایل هستند این صاحب نظران تعلیم و تریبت را در حوزه ی عمل و دامنه وسیع و هدف های گسترده می دانند که در سطوح دبستان ، دبیرستان، دانشگاه با گرایش موضوعی8 مختلف ارائه می گردد. آموزش یا کارورزی را در حوزه ی عمل و دامنه محدودتر ومشخص تر می دانند که بوسیله آن افراد برای انجام کار با وظایف خاصی بصورت مشکل گرا9 آماده می شوند. (فتحی واجارگاه، 1386).
با توجه به تعبیر فوق ، تعلیم و تربیت در قالب تئوری آموزش کودکان و نوجوانان و آموزش و کارورزی در قالب تئوری آموزش بزرگسالان مطرح می گردد.
در اولین کنفراس بین المللی درباره آموزش بزرگسالان و کارکنان در سال 1949 در السنور دانمارک شرایط زیر برای آموزش بزرگسالان ارائه شد.
آموزش بزرگسالان فرایندی که بر اساس آن افرادی که دیگر به آموزشگاه نمی روند و برنامه تمام وقتی را دنبال می کنند، آگاهانه عهده دار فعالیت های مستمر و سازمان یافته ای به منظور ایجاد تغییرات و هماهنگ کردن اطلاعات ، دانش، درک مهارت ها، گرایش و پذیرش ذهن ویا شناخت و حل مسائل شخصی و یا محلی خویش می گردند. صاحب نظری تعریف آموزش را به صورت زیر ارائه کرده است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

آموزش آن فرایندی مستمر و مداوم ودر عین حال اصلی است که مدیریت تنها از طریق آن می تواند تلاش های کارکنان را با مجموعه امکانات فیزیکی و مادی سازمان تلفیق و هماهنگ نماید و اهداف سازمان را تحقق بخشد. (ابطحی، 1382: 19) .
اما در هر صورت آموزش نیروی انسانی معنای وسیع و گسترده ای دارد و به صورت زیر تعریف می شود ” آموزش کارکنان عبارت است از انجام یک سلسله عملیات مرتب، منظم، پشت سر هم،و پیوسته و با هدف یا اهداف مشخص و معین که به منظور
ایجاد یا ارتقاء سطح دانش و آگاهی کارکنان
ایجاد یا ارتقاء سطح مهارتهای شغلی کارکنان
ایجاد رفتار مطلوب و متناسب با ارزش های پایدارجامعه که درکارکنان بکار گرفته می شود.” (ابطحی، 1382: 19) .
بطور خلاصه و با توجه به تعریف فوق پی خواهیم برد که آموزش کارکنان معنی وسیع و گسترده ای دارد و تنها مفهوم کار آموزی، کارورزی ویا تمرین عملی دریک زمینه بخصوص را در بر نمی گیرد. بلکه دامنه آن به قدری وسیع تر و گسترده تر است که از فراگیری یک حرفه و فن ساده شروع می شود و به احاطه کامل بر علوم و فنون بسیار پیچیده ورزیدگی ودر امور سرپرستی و مدیریت در سازمان های دولتی وصنعتی و بازرگانی و همچنین چگونگی رفتار و برخورد های مناسب درمقابل مسائل انسانی،اقتصادی و فرهنگی بسط می یابد.(ابطحی،1382 ) .

2-2-2- اهمیت دانش و آموزش در جهان امروز
انسان تاکنون دو دوره اقتصادی را پشت سر گذاشته است . در ابتدا اقتصاد مبتنی بر کشاورزی بود . سپس با ابزار گرایی و آشنایی با علوم برق و مکانیک دوره اقتصاد صنعتی پایه گذاری شد .در این دوره ها زمین و کار اصلی ترین عناصر و سرمایه های آدمی تلقی می شدند . اما در عصر کنونی که به عصر “اطلاعات و دانش ” موسوم است هرچند زمین و کار دو مزیت مناسب در برتری جویی ها محسوب می شوند ولیکن مزیت اصلی در ” سرمایه دانشی ” نهفته است . هم اکنون بزرگترین شرکتهای دنیا برتری اصلی خود را نه در داراییهای انباشته ناشی از کارخانجات و حتی بازار بزرگ ، بلکه در” دانش در جریان فرآیندهای خود ” کسب نموده اند .
نمودار 2-1 نشانگر حضور ” نیروی کار ” ، ” سرمایه ” ، ” زمین ” و ” دانش ” در سه اقتصاد مذکور می باشد . همچنان که ملاحظه می شود ، اقتصاد امروز آن چنان برپایه دانش شکل گرفته که از آن به عنوان ” اقتصاد دانش محور ” یاد می شود .

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید