تعهدنامه اصالت رساله پايان نامه
اينجانب مليحه کاظمي دانشجوي مقطع کارشناسي ارشد ناپيوسته/دکتراي حرفه اي/ دکتراي تخصصي در رشته حسابداري با شماره دانشجويي 871090806 که در تاريخ 25/5/1390 از پايان نامه/ رساله خود تحت عنوان تاثير پذيرفته شدن شرکت ها در بورس بر ويژ گي هاي کيفي اطلاعات در صورت هاي مالي با کسب نمره 17.75 و درجه بسيار خوب دفاع نموده ام بدينوسيله متعهد مي شوم:
1-اين پايان نامه/ رساله حاصل تحقيق پژوهش انجام شده توسط اينجانب بوده و در مواردي که از دستاوردهاي علمي و پژوهشي ديگران (اعم از پايان نامه، کتاب، مقاله و …) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط وروديه موجود، نام منبع مورد استفاده و ساير مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده ام.
2- اين پايان نامه/ رساله قبلاً براي دريافت هيچ مدرک تحصيلي(هم سطح، پايين تر يا بالاتر) در ساير دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي ارائه نشده است.
3- چنانچه بعد از فراغت از تحصيل، قصد استفاده و هر گونه بهره برداري اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و … از اين پايان نامه داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشي واحد مجوزهاي مربوطه را اخذ نمايم.
4- چنانچه در هر مقطع زماني خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشي از آن را مي پذيرم و واحد دانشگاهي مجاز است با اينجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصيلي ام هيچگونه ادعايي نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگي دانشجو
تاريخ، امضا، اثر انگشت:
گواهي امضاء:
دانشجوي فوق الذکر احراز هويت شد. فقط امضاي ايشان گواهي مي گردد.
فروزان کيوان فر
رئيس پژوهش دانشکده
دانشگاه آزاد اسلامي
واحد اراک
دانشکده مديريت، گروه حسابداري
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد
گرايش: حسابداري
عنوان:
تاثير پذيرفته شدن شرکت ها در بورس بر ويژگي هاي کيفي اطلاعات در صورت هاي مالي
استاد راهنما :
دکتر محمود همت فر
استاد مشاور:
دکتر ايرج نوري
نگارش:
مليحه کاظمي
تابستان 1390
Islamic Azad University
Arak Branch
Faculty of Management-Department of Accounting
((M.A)) Thesis

Subject:
Effect of Acceptance in the Corporate Stock of the Qualitative Characteristics of Information in Financial Statements
Thesis Advisor:
M. Hemmat Far Ph.D.
Consulted by:
I. Noori Ph.D.
By:
Malihe Kazemi
Summer 2011
دانشگاه آزاد اسلامي
واحد اراک
دانشکده مديريت، گروه حسابداري
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد
گرايش: حسابداري
عنوان:
تاثير پذيرفته شدن شرکت ها در بورس بر ويژگي هاي کيفي اطلاعات در صورت هاي مالي
نگارش:
مليحه کاظمي
تابستان 1390
هيأت داوران:
استاد راهنما: دکتر محمود همت فر
استاد مشاور: دکتر ايرج نوري
استاد داور: دکتر مجيد زنجيردار
مدير گروه تخصصي: دکتر مجيد زنجيردار
سپاسگزاري:
سپاس ايزد منان را كه توفيق فراگيري علم را برمن عطا فرمود و مرا در كوران مشكلات و سختي‌ها ياري نمود، تا اين رساله را با موفقيت به پايان برسانم.
در طول دوران تحصيلي و تهيه اين پايان نامه از راهنمايي ها و مساعدت‌‌هاي اساتيد و سروران عزيزي بهره ‌برده‌ام كه در اينجا لازم است از همه ايشان مراتب سپاس قلبي و تشكر خالصانه خود را داشته باشــــم.
از استادان ارجمند و مهربانم جناب آقاي دکتر محمود همت فر استاد راهنما و همچنين جناب آقاي دکتر ايرج نوري استاد مشاور ، صميمانه تشکر مينمايم و برايشان توفيقات روز افزون در خدمات علمي و فرهنگي و آموزشي آرزو ميکنم .
هم چنين تشکر ويژه دارم از مديريت پژوهش دانشکده سرکار خانم کيوانفر و از خداوند متعال موفقيتهاي بزرگتر در زندگي را برايشان آرزومندم.
تقديم به :

” پدر و مادر عزيزم كه توفيق خود را نتيجه راهنمايي‌ها ، زحمات، فداكاريها و دعاي خير ايشان مي‌دانم. باشد كه قطره‌اي از درياي بي‌كران محبت‌ هايشان را سپاس گفته ‌باشم. ”
چكيده:1
مقدمه:2
فصل اول: كليات تحقيق
1-1 مقدمه5
2-1 تاريخچه مطالعاتي5
3-1 بيان مسئله8
4-1 چارچوب نظري تحقيق9
5-1 فرضيه‌هاي تحقيق10
6-1 اهميت و ضرورت تحقيق11
7-1اهداف تحقيق11
8-1 حدود مطالعاتي12
1-8-1 قلمرومکاني12
2-8-1 قلمرو زماني12
3-8-1 قلمرو موضوعي12
9-1 تعريف واژه‌هاي کليدي12
فصل دوم: مروري بر ادبيات تحقيق
1-2 مقدمه15
2-2- گزارشگري مالي16
3-2 اهداف گزارشگري مالي17
4-2 استانداردهاي گزارشگري18
5-2 اطلاعات مالي براي چه اشخاصي ارائه مي‌گردد؟20
1-5-2 سرمايه‌گذاران21
2-5-2- اعطا كنندگان تسهيلات مالي21
3-5-2- تأمين كنندگان كالا و خدمات و ساير بستانكاران21
4-5-2-مشتريان21
5-5-2- كاركنان21
6-5-2- دولت22
7-5-2- جامعه22
8-5-2 ساير استفاده‌ كنندگان22
6-2 چه ميزان از اطلاعات لازم است در استانداردها براي دستيابي به ويژگيهاي كيفي مطلوب افشاء شود؟22
7-2 ضرورت وجودي چارچوب مفهومي گزارشگري مالي25
8-2مکانيزم هاي مؤثر بر کاهش تقلب در گزارشات مالي26
9-2 ويژگيهاي کيفي گزارشگري مالي27
10-2 عوامل مؤثر بر قابليت اتکاء گزارشات مالي30
11-2چه خصوصياتي اطلاعات مالي را مفيد مي سازد؟31
1-11-2 قابل اتکا بودن (چه اطلاعاتي قابل اتکا است؟)32
2-11-2- مربوط بودن( چه اطلاعاتي مربوط است؟)34
12-2 چه خصوصياتي ارائه ي اطلاعات مالي را مفيد مي سازد؟35
1-12-2 قابل فهم بودن35
2-12-2-قابل مقايسه بودن36
13-2 چه عواملي اعمال خصوصيات کيفي را دچار محدوديت مي کند؟37
14-2 خصوصيات کيفي مباني نظري هيأت استانداردهاي حسابداري مالي آمريکا39
15-2خصوصيات کيفي اطلاعات مالي مربوط به کشور انگلستان41
16-2 ويژگيهاي کيفي اطلاعات مالي43
17-2 هزينه هاي گزارشگري45
18-2 روشهاي بهبود گزارشگري مالي در حمايت از حقوق صاحبان سهام47
1-18-2 گزارشگري انعطاف پذير47
2-18-2 گزارشگري بخشهاي مجزا47
3-18-2 توضيح ماهيت فعاليت شرکتها48
4-18-2 تهيه اطلاعاتي درباره چشم انداز آتي شرکتها48
5-18-2 اطلاعاتي در مورد رقباي تجاري48
6-18-2 انتقال سريع اطلاعات درباره تغييرات با اهميت48
7-18-2 انتقال مؤثر و کارآمد اطلاعات49
8-18-2 افشاي اطلاعات غير مالي49
فصل سوم: روش‌ اجراي تحقيق
1-3 مقدمه51
2-3 روش تحقيق51
3-3 مدل مفهومي تحقيق52
4-3 متغيرهاي تحقيق52
5-3 اعتبار تحقيق53
6-3 روايي آزمون53
7-3 جامعه آماري53
8-3 نمونه آماري54
9-3 روش وابزار گرداوري داده ها واطلاعات56
1-9-3 روش ميداني56
10-3 روش تجزيه وتحليل داده ها58
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده‌ها
1-4 مقدمه‏62
2-4 تجزيه وتحليل مشاهدات بااستفاده ازتکنيک هاي امارتوصيفي62
1-2-4 بررسي توصيفي اخرين مدرک تحصيلي63
2-2-4 بررسي توصيفي مدت سابقه کاري64
3-2-4 بررسي توصيفي ميزان اشناي باصورتهاي مالي65
4-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي به موقع بودن اطلاعات چقدر است .66
5-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي سودمندي پيش بيني به چه ميزان است .67
6-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي سودمندي درارزيابي چقدر است؟68
7-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران بر ويژگي قابليت تاييد چقدر است؟69
8-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي کامل بودن به چه ميزان است؟70
9-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي صحيح بودن به چه ميزان است؟71
10-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي رجحان محتوا برشکل چقدر است .72
11-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي بي طرفانه بودن به چه ميزان است ؟73
12-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران درمقايسه بين شرکتها به چه ميزان است؟74
13-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي ثبات رويه به چه ميزان است؟75
14-2-4 به نظر شما ميزان تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران بر ويژگي افشاي کافي اطلاعات به چه ميزان است؟76
15-2-4 به نظر شما ميزان پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران برويژگي قابل فهم بودن اطلاعات چقدر است؟77
3-4 آماراستنباطي78
1-3-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) براي فرضيه اول78
1-1-3-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه فرعي اول براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي مربوط بودن78
2-1-3-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه فرعي دوم براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي قابليت مقايسه79
3-1-3-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه فرعي سوم براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي قابليت اعتماد80
4-1-3-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه فرعي چهارم براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي قابل فهم بودن81
2-3-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) براي فرضيه اصلي82
1-2-3-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه اصلي براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي هاي كيفي اطلاعات حسابداري در صورتهاي مالي82
3-3-4 آزمون تي – استودنت تک نمونه اي83
1-3-3-4 تحليل استنباطي فرضيه شماره يک:83
2-3-3-4 تحليل استنباطي فرضيه شماره دو:83
3-3-3-4 تحليل استنباطي فرضيه شماره سه:84
4-3-3-4 تحليل استنباطي فرضيه شماره چهار85
5-3-4 تحليل استنباطي فرضيه اصلي تحقيق:86
فصل پنجم: نتيجه‌گيري و پيشنهادات
1-5 مقدمه88
2-5خلاصه تحقيق88
3-5 نتيجه گيري89
1-3-5 نتيجه گيري براساس فرضيه فرعي اول89
2-3-5 نتيجه گيري براساس فرضيه فرعي دوم90
3-3-5 نتيجه گيري بررسي فرضيه سوم90
4-3-5 نتيجه گيري براساس فرضيه فرعي چهارم90
5-3-5 نتيجه گيري کلي91
4-5 پيشنهادات کاربردي92
5-5 پيشنهادات براي تحقيقات آتي92
6-5 محدوديتهاي تحقيق93
پيوست ها
پيوست الف: پرسشنامه95
پيوست ب: آزمون پايائي پرسشنامه99
منابع و ماخذ
منابع فارسي:101
منابع لاتين:103
چکيده لاتين105
جدول 1-2 مقايسه خصوصيات کيفي اطلاعات مالي (ايران، آمريکا، انگليس و بين المللي)44
جدول 2-2 مقايسه خصوصيات کيفي محدود کننده45
جدول 1-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظر مدرک63
جدول 2-4 وضعيت پاسخ دهندگان ازنظر مدت سابقه کاري64
جدول 3-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظر ميزان اشناي باصورتهاي مالي65
جدول 4-4 توصيف سوال 4باتوجه به نظر پاسخ دهندگان66
جدول 5-4 توصيف سوال 5 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان67
جدول 6-4 توصيف سوال 6 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان68
جدول 7-4 توصيف سوال 7 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان69
جدول 9-4 توصيف سوال 9باتوجه به نظر پاسخ دهندگان71
جدول 10-4 توصيف سوال 10 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان72
جدول 11-4 توصيف سوال 11 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان73
جدول 12-4 توصيف سوال 12 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان74
جدول 13-4 توصيف سوال 13 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان75
جدول 14-4 توصيف سوال 14 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان76
جدول 15-4 توصيف سوال 15باتوجه به نظر پاسخ دهندگان77
جدول 16-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه فرعي اول براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي مربوط بودن78
جدول 17-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه فرعي دوم براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي قابليت مقايسه79
جدول 18-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه فرعي سوم براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي قابليت اعتماد80
جدول 18-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه فرعي چهارم براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي قابل فهم بودن81
جدول 19-4 آزمون نرمال بودن (کولموگروف -اسميرنوف) در فرضيه اصلي براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي هاي كيفي اطلاعات در صورتهاي مالي82
جدول 20-4 آزمون تي -استودنت تک نمونه ا ي در فرضيه فرعي اول براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي مربوط بودن اطلاعات در صورتهاي مالي83
جدول 21-4 آزمون تي -استودنت تک نمونه ا ي در فرضيه فرعي دوم براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي قابليت مقايسه اطلاعات در صورتهاي مالي84
جدول 22-4 آزمون تي -استودنت تک نمونه ا ي براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار بر ويژگي قابليت اعتماد اطلاعات در صورتهاي مالي84
جدول 23-4 آزمون تي -استودنت تک نمونه اي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي قابل فهم بودن اطلاعات در صورتهاي مالي85
جدول 24-4 آزمون تي -استودنت تک نمونه ا ي براي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار برويژگي هاي كيفي اطلاعات در صورتهاي مالي:86
جدول 1-5 تاثير پذيرفته شدن شرکتها در بورس اوراق بهادار برهر يک از ويژگيهاي کيفي91

نمودار 1-2 خصوصيات کيفي اطلاعات حسابداري بر اساس بيانيه شماره دو هيأت استانداردهاي حسابداري مالي در آمريکا40
نمودار 2-2 خصوصيات کيفي اطلاعات مالي کشور انگلستان42
نمودار 1-3 مدل مفهومي تحقيق52
نمودار 1-4 ميزان تحصيلات پاسخ دهندگان63
نمودار 2-4 سابقه کاري پاسخ دهندگان64
نمودار 3-4 توصيف سوال 3 باتوجه به نظر پاسخ دهندگان65
نمودار 4-4 توصيف سوال 4باتوجه به نظر پاسخ دهندگان66
نمودار 5-4 توصيف سوال 5باتوجه به نظر پاسخ دهندگان67
نمودار 6-4 توصيف سوال 6باتوجه به نظر پاسخ دهندگان68
نمودار 7-4 توصيف سوال 7باتوجه به نظر پاسخ دهندگان69
نمودار 8-4 توصيف سوال 8باتوجه به نظر پاسخ دهندگان70
نمودار 9-4 توصيف سوال 9باتوجه به نظر پاسخ دهندگان71
نمودار 10-4 توصيف سوال 10باتوجه به نظر پاسخ دهندگان72
نمودار 11-4 توصيف سوال 11باتوجه به نظر پاسخ دهندگان73
نمودار 12-4 توصيف سوال 12باتوجه به نظر پاسخ دهندگان74
نمودار 13-4 توصيف سوال 13باتوجه به نظر پاسخ دهندگان75
نمودار 14-4 توصيف سوال14باتوجه به نظر پاسخ دهندگان76
نمودار 15-4 توصيف سوال 15باتوجه به نظر پاسخ دهندگان77
چكيده:
امروزه توسعه اقتصادي بر پايه دسترسي به منابع مالي براي سرمايه گذاري استوار مي باشد. اين در حاليست که تصميم گروههاي مختلف در خصوص سرمايه گذاري به نوبه خود به وجود يک سيستم اطلاعاتي مناسب بستگي دارد. افشاي اطلاعات نقش اساسي در تصميم گيريهاي صحيح و اگاهانه گروههاي مختلف بخصوص سرمايه گذاران دارد. به هر حال، اطلاعاتي که براي سرمايه گذاران و سايرين با اهميت است، بايد به نحو مناسب، کافي و کامل افشاء گردد تا در تصميم گيري انان مفيد واقع شود لذا اطلاعات با اهميت نيز بايد از جنبه ويژگيهاي كيفي اطلاعات ،كامل باشند. فرضيه اين تحقيق به صورت زير مي باشد: بين پذيرفته شدن شركتها در بورس و ويژگيهاي كيفي اطلاعات در صورتهاي مالي رابطه وجود دارد . روش و ابزار گرداوري داده ها از طريق مطالعات ميداني و توزيع پرسشنامه مي باشد، تعداد سوالات پرسشنامه 15 مورد مي باشد كه به دو دسته عمومي و تخصصي تقسيم مي گردد. جهت بررسي نرمال بودن سطح افشاي اطلاعات از ازمون نرماليتي کلموگروف- اسميرنوف وجهت بررسي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار بر ويژگيهاي كيفي اطلاعات در صورتهاي مالي از آزمون آمار استنباطي (آزمون تي – استيودنت تك نمونه اي) استفاده شده است. با توجه به موارد فوق نتيجه زير حاصل گرديده است: پذيرفته شدن شركتها در سازمان بورس اوراق بهادار بر ويژگيهاي مربوط بودن،قابليت مقايسه و قابل فهم بودن تاثير بالايي دارد وليكن تاثير آن بر ويژگي قابليت اعتماد پايين مي باشد.
واژگان کليدي: ويژگيهاي كيفي ، مربوط بودن ، قابليت اعتماد ، قابليت مقايسه ، قابل فهم بودن
مقدمه:
حسابداري يك سيستم اطلاعاتي است. اين سيستم اطلاعاتي به عنوان زير مجموعه سيستم‌هاي اطلاعاتي مديريت، وظيفه پردازش داده‌هاي مالي را برعهده دارد. اگرچه استفاده‌كننده بخش عمده‌اي از محصولات اين سيستم اطلاعاتي، مديريت يك واحد اقتصادي است، اما مديريت بنا به وظايف و مسئوليت‌هايي كه در قبال گروه‌هاي مختلف استفاده‌كنندگان مالي واحدهاي اقتصادي دارد، اطلاعات مختلفي را در اختيار استفاده‌كنندگان خارج از واحدهاي اقتصادي قرار مي‌دهد. گزارش‌هاي مالي سالانه از مهمترين محصول سيستم‌هاي اطلاعاتي حسابداري است كه براي گروه‌هاي مختلفي از استفاده‌كنندگان خارجي اطلاعات مالي، در چهارچوب مشخصي ارائه مي‌شود.
ازآنـجاييكه سرمايه گذاران و اعتباردهندگان دو گروه اصلي بـرون سـازماني اطـلاعات مالي بشمار مي روند و فراهم كردن اطلاعات مربـوط بـراي اين دو گـروه يكي از رسالت هاي اصـلي مديريت و سيستم هاي حسـابداري مي باشد لذا تصميمات سرمايه گذاران واعتبار دهندگان و استفاده آنها از اطلاعات داراي گستردگي بسيار بيشتري نسبت به ساير گروههاي خارجي ميباشد و به همين دليل تصـميمات انها داراي تاثيرات عمده اي در تخصيص منابع اقتصادي يك كشور است و توجه ويژه به نوع نيازهاي اطلاعاتي اين افراد ضرورت دارد. بـنابـراين گــزارشگـري مـالي بايد اطـلاعـاتي فـراهـم سـازد كـه بـراي سرمايه گذاران و اعتبار دهندگان بالفعل و بالقوه وساير استفاده كنندگان در تصميم گيريهاي سرمايه گذاري واعطاي اعتبار وساير تصميمات مشابه مفيد واقع شود.
گزارشـگري مـالـي تخـصيص مـنابع سرمايه در يك شركت تجاري و قابليت سوددهي آن را افشاء مي نمايد. بديهي است كه يك سيستم حسابداري بايد كـليه واقـعيت هاي بـا اهـميـت و مـربوط در رابـطه با رويداد ها و فعاليت هاي واحد تجاري را در صورتهاي مالي طبق ويژگيهاي كيفي اطلاعات حسابداري ( ويژگيهاي مربوط به محتواي اطلاعات كه عبارتند از مربوط بودن و قابليت اعتماد – ويژگيهاي مربوط به ارائه اطلاعات كه عبارتند از قابليت مقايسه و قابل فهم بودن) را بيان نمايد. صورتهاي مالي بايد به گونه اي تهيه وارائه شود كه از لحـاظ اهـداف گزارشگـري مالي قابل فهم,آگاه كننده حتي الامكـان كامل باشد به بيان ديگر صـورتـهاي مالي به گـونه اي باشدكه از يك طـرف امكان اتخـاذ تـصميمات آگاهانه براي استفاده كنندگان را فراهم نموده و از طرف ديـگر بـاعث گـمراهي آنـان نـشود. مربوط بودن و قابليت اعتماد و قابليت مقايسه و قابل فهم بودن اصطلاحاتي است كه در كتب و مقالات حسابداري براي توصيف ويژگيهاي كيفي به كار مي رود .
اگر چه رعايت ويژگيهاي كيفي در تهيه صورتهاي مالي نقش اساسي در تصميم گيريهاي صحيح و آگاهانه گروههاي مختلف بخصوص سرمايه گذاران دارد اما تحقيقات انجام شده در كشورهاي مختلف بعضا نشان داده شده است كه پذيرفته شدن شركتها در بورس بر ويژگيهاي كيفي اطلاعات در صورتهاي مالي تاثير دارند.
در اين پژوهش با توجه به اينكه موضوع تحقيق (بررسي تاثير پذيرفته شدن شركتها در بورس بر ويژگيهاي كيفي اطلاعات در صورتهاي مالي) مي باشد تلاش داريم تا ارتباط بين پذيرفته شدن شركتها در بورس و ويژگيهاي كيفي اطلاعات در صورتهاي مالي را مورد توجه قرار داده و با توجه به انواع ويژگيهاي كيفي به بررسي آن مي پردازيم
فصل اول
كليات تحقيق
1-1 مقدمه
انقلاب صنعتي در اروپا باعث بوجود آمدن شركتها و كارخانه‌هاي بزرگ گرديد كه اين شركتها نياز به سرمايه‌هاي زيادي داشتند. تأمين اين سرمايه‌ها از طريق يك يا چند نفر امكان‌پذير نبود لذا از طريق جذب سرمايه‌هاي كوچك توسط شركت‌هاي سهامي، اقدام به سرمايه‌گذاري‌هاي كلان گرديد. توجه به ويژگي‌هاي شركتهاي سهامي عام از جمله قابليت نقل و انتقال آسان سهام اين شركت‌ها، بازارهاي بورس اوراق بهادار رونق گرفت و به اين ترتيب استفاده كنندگان از اطلاعات مالي شركت‌ها افزايش يافتند. امروزه توسعه اقتصادي بر پايه دسترسي به منابع مالي براي سرمايه‌گذاري استوار مي‌باشد. اين در حاليست كه تصميم سرمايه‌گذاران در خصوص سرمايه‌گذاري، به نوبه خود به وجود يك سيستم اطلاعاتي مناسب بستگي دارد.
حسابداري يك سيستم اطلاعاتي است. اين سيستم اطلاعاتي به عنوان زير مجموعه سيستم‌هاي اطلاعاتي مديريت، وظيفه پردازش داده‌هاي مالي را برعهده دارد. اگرچه استفاده‌كننده بخش عمده‌اي از محصولات اين سيستم اطلاعاتي، مديريت يك واحد اقتصادي است، اما مديريت بنا به وظايف و مسئوليت‌هايي كه در قبال گروه‌هاي مختلف استفاده‌كنندگان مالي واحدهاي اقتصادي، اطلاعات مختلفي را در اختيار استفاده‌كنندگان خارج از واحدهاي اقتصادي قرار مي‌دهد. گزارش‌هاي مالي سالانه از مهمترين محصول سيستم‌هاي اطلاعاتي حسابداري است كه براي گروه‌هاي مختلفي از استفاده‌كنندگان خارجي اطلاعات مالي، در چهارچوب مشخصي ارائه مي‌شود (عرب مازار يزدي،?1374 ص18) 1.
2-1 تاريخچه مطالعاتي
الف) تحقيقات خارجي
رفتار ارائه اطلاعات حسابداري، حداقل از دهه 1960 ميلادي مورد توجه محققان قرار گرفته است. از ديدگاه تحقيق حاضر، تحقيقات مربوط به ارائه اطلاعات با ويژگيهاي كيفي مطلوب را مي‌توان به دو گروه تقسيم كرد.
گروه اول تحقيقات پرسشنامه‌اي است كه طي آن، محققان به دليل فقدان شاخص‌هاي افشاء در جامعه آماري خود، شاخص‌هايي را براي طبقه‌بندي موارد افشاء طراحي و آزمون‌هاي آماري مربوط به رتبه‌بندي افشاء را اجرا كرده‌اند. تحقيقات سرف ? سينگ وي و دساي? بازبي نشان مي‌دهند كه استفاده كنندگان صورت‌هاي مالي براي موارد افشاء‌ ويژگيهاي كيفي اطلاعات در صورتهاي مالي ارزش‌هاي متفاوتي قائل هستند.
در گروه دوم از تحقيقات مزبور، براي اندازه‌گيري ميزان اين اطلاعات كه افشاي آنها در گزارش‌هاي سالانه، اجباري يا اختياري بوده و يا مجموع آنها، از نوعي شاخص استفاده شده است تحقيقات كوك ? والاس و همكاران نمونه‌هايي از گروه دوم مي‌باشند (ثقفي و رضازاده 1382، ص 24)3 .
در خارج از کشور آنچه بيشتر مورد بررسي قرار گرفته نقش “فناوري اطلاعات ” در ويژگي هاي کيفي گزارشگري بوده است . “آشباخ ، جانسون و وارفيلد ” در تحقيقي که با هم انجام داده اند به تغييرات قابل توجه اي در صورت هاي مالي حسابرسي شده دراينترنت بويژه در کيفيت به موقع بودن دست يافته اند . آنها بيان کردند که تعادل نسبي بين دو ويژگي قابليت اعتماد و مربوط بودن اطلاعات مهم ترين نکته در پيدايش اينترنت است .
جانسون در 1994 استفاده شرکتها از اينترنت را جهت افزايش مربوط بودن گزارش گيري مالي را بررسي نمود که نتيجه آن نشان دهنده وجود رابطه معنا دار بوده است.
آشباخ، جانستون و وارفيلد در تحقيق در سال 1999 به تغييرات قابل توجه اي در کيفيت گزارشگري مالي در اينترنت به ويژه تغيير در کيفيت به موقع بودن و بنابراين مفيدتر شدن گزارشگري مالي دست يافتند. آنها بيان کردند که ايجاد تعادل نسبي بين دو ويژگي قابليت اعتماد و مربوط بودن اطلاعات را افزايش مي دهد، ريسک هاي مرتبط با قابليت اعتماد را نيز افزايش مي دهد.
“گراهام و بالدوين ” در سال 2003 بيان کردند که استفاده از اطلاعات در صورتهاي مالي مي تواند روند قضاوت را تحت تاثير قرار دهد به عبارت بهتر ” مربوط بودن ” تحت تاثير مي گذارد .
” تئودرجي ماک ” در مقاله اي تحت عنوان “مفاهيم ارزش اطلاعات حسابداري ” به ضرورت شناخت ارزش اطلاعات تاکيد کرده و بيان کرده است که ارزش اطلاعات ضرورت به کارگيري مناسب سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري را ايجاب مي کند .
لوديا و همکاران1 (2003) در بررسي هاي خود مهمترين نگراني شرکت ها را از اينترنت ريسک قابليت اعتماد دانستند.
سوتن در سال 2004 رابطه بين فناوري اطلاعات و گزارشگري مالي را بررسي نمود که نتيجه تحقيق وي نشانگر اين بود که فناوري اطلاعات وسيله کليدي جهت گزارش گيري به موقع و برآورده ساختن نيازهاي اطلاعاتي استفاده کنندگان و در نتيجه افزايش مربوط بودن اطلاعات مالي مي گردد.
ب) تحقيقات داخلي
ميرمحبيان1(1383) به بررسي حسابداري تحت وب و تأثير آن برگزارشگري مالي داخلي و تصميم گيري به بررسي فرضيه استفاده از حسابداري تحت وب باعث افزايش کيفيت اطلاعات حسابداري مي گردد، مي پردازد که در نتايج تحقيق فرضيه فوق تأييد مي شود.
در تحقيق ديگري فلاح2 (1389) به بررسي تأثير استفاده از سيستم هاي اطلاعاتي بر افزايش ويژگي کيفي اطلاعات حسابداري پرداخته است که نتايج نشان دهنده تأييد اين موضوع مي باشد.
خرم آبادي3(1387) در تحقيقي به بررسي سامانه حسابداري تحت وب و تأثير آن بر کيفيت اطلاعات حسابداري و تصميم گيري مديريت پرداخته است که در نتايج خود به افزايش کيفيت اطلاعات مالي در صورت استفاده از تحت وب را تأييد نموده است
در تحقيق ديگري احمدپور4(1388) به بررسي ويژگي کيفي قابليت اتکا اطلاعات در ارزيابي کيفيت سود شرکتها پرداخته است. در اين تحقيق به بررسي ويژگي کيفي قابليت اتکا به عنوان معياري براي ارزيابي کيفيت سود شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته شد. براي بررسي عکس العمل بازار به ويژگي کيفي قابليت اتکا سه فرضيه مورد بررسي قرار گرفت. و از معيارهاي کيفيت اقلام تعهدي، محافظه کاري، اقلام تعهدي سرمايه در گردش غيرعادي براي عملياتي کردن ويژگي کيفي قابليت اتکا استفاده شده است. که نتايج بدست آمده نشان مي دهد که (ERC) ضريب واکنش سود R2 قدرت توصيفي سود پرتفوي شرکت هاي با قابليت اتکا بالا بيشتر از پرتفوي شرکتهاي با قابليت اتکا پايين مي باشد. و همچنين عدم ارتباط بين هزينه سرمايه با ويژگي کيفي قابليت اتکا تاييد شد.
مقاله: در تحقيق ديگري با عنوان استفاده از ويژگي هاي کيفي اطلاعات مالي در ارزيابي کيفيت سود(احمدي و احمدپور)51389 در اين مطالعه از ويژگي هاي کيفي اطلاعات مالي براي ارزيابي کيفيت سود استفاده شده است. ابتدا ابعاد مربوط بودن و قابليت اتکا سود به طور جداگانه با به کارگيري روش هاي تحليل سري زماني و داده هاي ترکيبي برآورد گرديد. براي آزمون فرضيات تحقيق از مدل اوهلسون (رگرسيون قيمت- سود) استفاده شد. نتايج نشان داد که ضريب واکنش سود همچنين قدرت توصيفي رگرسيون قيمت- سود در پرتفوي شرکتهاي با کيفيت سود بالا نسبت به شرکتهاي با کيفيت سود پايين به طور معني داري بيشتر است و لذا هر دو فرضيه تحقيق مورد قبول واقع شد، نتايج تحقيق پيشنهاد مي کنند، کيفيت سود بالا باعث مي شود اطلاعات حسابداري براي تصميم گيري استفاده کننده مفيد باشد.
عنوان: ويژگي هاي کيفي اطلاعات حسابداري مديريت و نقش آن در تصميم گيري مديريت (رسولي، وبهرامفر)1 1388 رابطه موجود بين ويژگي هاي کيفي اطلاعات حسابداري مديريت و استفاده از اين اطلاعات در تصميم گيري موضوع اين مقاله ميتصميم گيري مديريت رابطه موجود بين ويژگي هاي کيفي اطلاعات حسابداري مديريت و استفاده از اين اطلاعات در تصميم گيري موضوع اين مقاله مي باشد. با توجه به اين که اطلاعات حسابداري مديريتي به عنوان ابزار مديريت در تصميم گيري تلقي مي گردد و هدف از ايجاد و گسترش آن کمک به مديريت مي باشد. اگر مديريت به هر دليل از آن استفاده ننمايد. آن اطلاعات هيچگونه ارزشي براي سازمان نخواهد داشت. يکي از عوامل مهم عدم استفاده مديريت از اطلاعات حسابداري اين است که اين اطلاعات کيفيت لازم را ندارد. بر اساس يافته هاي اين تحقيق، اگر اطلاعات حسابداري داراي کيفيت لازم باشد، مديريت در تصميم گيري هاي خود از آن استفاده مي کند. البته همه ويژگي هاي کيفي اطلاعات حسابداري به يک اندازه بر استفاده از اطلاعات حسابداري مديريت مؤثر واقع نميمديريت در تصميم گيري هاي خود از آن استفاده مي کند. البته همه ويژگي هاي کيفي اطلاعات حسابداري به يک اندازه بر استفاده از اطلاعات حسابداري مديريت مؤثر واقع نمي شود.
3-1 بيان مسئله
بر اساس نظر هيات استانداردهاي حسابداري مالي تصميمات سرمايه گذاران واعتبار دهندگان و استفاده آنها از اطلاعات داراي گستردگي بسيار بيشتري نسبت به ساير گروههاي خارجي ميباشد و به همين دليل تصـميمات انها داراي تاثيرات عمده اي در تخصيص منابع اقتصادي يك كشور است. ازآنـجاييكه سرمايه گذاران و اعتباردهندگان دو گروه اصلي بـرون سـازماني اطـلاعات مالي بشمار مي روند و فراهم كردن اطلاعات مربـوط بـراي اين دو گـروه يكي از رسالت هاي اصـلي مديريت و سيستم هاي حسـابداري مي باشد لذا توجه ويژه به نوع نيازهاي اطلاعاتي در چارچوب ويژگيهاي كيفي اطلاعات براي اين افراد ضرورت دارد. باتوجه به اينكه استفاده كنندگان مزبور گزارشـهاي مالي را به عنوان يكي از منابع اصلي اطلاعات مالي در مورد واحـدهاي اقـتصـادي مـلاك تـصميم گـيري قــرار مـي دهـند بـنابـراين گــزارشگـري مـالي بر اسـاس نـظرهيات استانداردهاي حسابداري مالي بايد اطـلاعـاتي فـراهـم سـازد كـه بـراي سرمايه گذاران و اعتبار دهندگان بالفعل و بالقوه وساير استفاده كنندگان در تصميم گيريهاي سرمايه گذاري واعطاي اعتبار وساير تصميمات مشابه مفيد واقع شود (هيات استانداردهاي حسابداري مالي ?1978?ص 30)1 .
گزارشـگري مـالـي تخـصيص مـنابع سرمايه در يك شركت تجاري و قابليت سوددهي آن را افشاء مي نمايد. بديهي است كه اصل افشاء به عنوان يكي از اصول حسابداري كـليه واقـعيت هاي بـا اهـميـت و مـربوط در رابـطه با رويداد ها و فعاليت هاي واحد تجاري را بيان مي نمايد.اصل افشاء در اين راستا خـواسـتار تهيه و تنظيم صورتهاي مالي به گونه اي است كه از يك طرف امـكان اتــخـاذ تـصميمات اگــاهـانه با رعايت ويژگيهاي كيفي اطلاعات حسابداري بـراي استفاده كنندگان را فراهم نموده و ازطرف ديگر باعث گمراهي آنان نشود . ويژگيهاي كيفي در اين راستا به شرح ذيل مي باشند:
دو ويژگي که باعث سودمندي محتواي اطلاعات حسابداري مي شوند عبارتنداز مربوط بودن و قابل اتکاء (اعتماد) بودن اين دو ويژگي را کيفيات اوليه مي نامند.
مربوط بودن به اين معناست که اطلاعات توان ايجاد تفاوت در تصميم را داشته باشد از طـرفي اطـلاعات حـسابداري جهـت قابـل اتکاء (اعتماد) بودن بايد عاري از خطا و سوگيري بوده و در ارائه ي آنچه ادعاي ارائه آنرا دارد صادق باشد
دو ضابطه اي که براي سودمندي ارائه اطلاعات مورد استفاده قرار مي گيرند و ما از آنها با عنوان ويژگيهاي ثانويه ياد مي کنيم عبارتند از
1 – قابل مقايسه بودن استفاده کنندگان را به مقايسه چند شرکت با يکديگر قادر مي سازد.
2 – قابل فهم بودن اطلاعاتي كه‌ به‌ آساني‌ براي‌ استفاده‌كنندگان‌ قابل‌ درك‌ باشد.
براساس مطالب عنوان شده تحقيق حاضر به دنبال يافتن پاسخ براي اين پرسش است که:
“ايابين پذيرفته شدن شرکتها در بورس اوراق بهادار وويژگي کيفي اطلاعات در صورتهاي مالي ارتباط وجود دارد؟
4-1 چارچوب نظري تحقيق
امروزه توسعه اقتصادي بر پايه دسترسي به منابع مالي براي سرمايه گذاري استوار است و سـرمايـه گـذاري شـركتها به نوبه خود به وجود گزارشگري مالي مناسب در شركت بستگي دارد. زيرا سرمايه گذاران زماني در يك واحد اقتصادي سرمايه گذاري مي كنند كه درباره آن اطلاعات كافي داشته باشند و اين اطلاعات توسط گزارشگري مالي تهيه مـي گردد . گـزارشـگـري مـالي تخصيص منابع سرمايه دريك شركت تجار ي و قابليت سوددهي ان را افشاء مي كند و هـمــچنـين استانداردهاي حسابداري در اين راستا خـواسـتار تهيه و تنظيم صورتهاي مالي به گونه اي است كه از يك طرف امـكان اتــخـاذ تـصميمات اگــاهـانه با رعايت ويژگيهاي كيفي اطلاعات حسابداري بـراي استفاده كنندگان را فراهم نموده و ازطرف ديگر باعث گمراهي آنان نشود . ويژگيهاي كيفي در اين راستا به شرح ذيل مي باشند:
دو ويژگي که باعث سودمندي محتواي اطلاعات حسابداري مي شوند عبارتنداز مربوط بودن و قابل اتکاء (اعتماد) بودن اين دو ويژگي را کيفيات اوليه مي نامند.
مربوط بودن به اين معناست که اطلاعات توان ايجاد تفاوت در تصميم را داشته باشد از طـرفي اطـلاعات حـسابداري جهـت قابـل اتکاء (اعتماد) بودن بايد عاري از خطا و سوگيري بوده و در ارائه ي آنچه ادعاي ارائه آنرا دارد صادق باشد
دو ضابطه اي که براي سودمندي ارائه اطلاعات مورد استفاده قرار مي گيرند و ما از آنها با عنوان ويژگيهاي ثانويه ياد مي کنيم عبارتند از
1 – قابل مقايسه بودن استفاده کنندگان را به مقايسه چند شرکت با يکديگر قادر مي سازد.
2 – قابل فهم بودن اطلاعاتي كه‌ به‌ آساني‌ براي‌ استفاده‌كنندگان‌ قابل‌ درك‌ باشد.
بـا تـوجه به حساسيت موضوع ارائه اطلاعات در صورتهاي مالي براي استفاده كنندگان اعم از درون سـازماني و بـرون سـازماني , دراين تحــقيق به بررسي مي پردازيم كه آيا پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران ( متـغير مسـتقــل) بـر مــيزان رعايـت ويــژگـيهاي كيـفي اطلاعات در صورتهـاي مــالي (متغير وابسته) تاثير مي گذ ارد؟
5-1 فرضيه‌هاي تحقيق
1- فرضيه اصلي :
پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران بر ويژگيهاي كيفي اطلاعات حسابداري در صورتهاي مالي شرکت هاي بورسي تاثير دارند .
2- فرضيه هاي فرعي :
الف) بين پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران و ويژگي “مربوط بودن” در صورتهاي مالي رابطه وجود دارد .
ب) بين پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران و ويژگي”قابليت مقايسه” در صورتهاي مالي رابطه وجود دارد.
ج) بين پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران و ويژگي” قابليت اعتماد” در صورتهاي مالي رابطه وجود دارد.
د) بين پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار تهران و ويژگي” قابل فهم بودن” در صورتهاي مالي رابطه وجود دارد.
6-1 اهميت و ضرورت تحقيق
از آنجاييكه سهامداران سرمايه‌گذاران، اعتبار دهندگان و ساير استفاده‌كنندگان از صورت‌هاي مالي براي مقاصد تصميم‌گيري از اطلاعات دروني شركت آگاهي كافي ندارند و همچنين همواره به دنبال كسب اطلاعاتي براي ارزيابي عملكرد و ريسك‌سنجي شركتهاي مورد نظر خود مي‌باشند تا بتوانند در آنها سرمايه‌گذاري كنند، لذا هر ساله شركتها يك سري از اطلاعات مالي و غير مالي خود را در قالب گزارشات مالي افشاء مي‌نمايند كه اين افشا باعث آگاهي سهامدارن از وضعيت مالي و نتايج عملكرد و قدرت انعطا ف‌پذيري مالي2 شركت در هر دوره مي‌شود.
بنابراين نتايج حاصل از اين پژوهش مي‌تواند مورد استفاده گزارشگران مالي ودست‌ اندر كاران براي
آگاهي بيشتر از اهميت پذيرفته شدن شركتها در بورس اوراق بهادار و بررسي تأثير اين پذيرش بر ميزان ويژگيهاي كيفي اطلاعات قرار گيرد تا نسبت به بازنگري در نحوه اطلاع رساني و همچنين اطلاع شيوه‌هاي تصميم‌گيري از طريق آموزش‌هاي مقتضي اقدام كنند.
كليه ذينفعان به‌خصوص سرمايه‌گذاران بالفعل و بالقوه و مديران شركتها مي‌توانند در اخذ تصميمات مناسب سرمايه‌گذاري از اين نتايج بهره گيرند. اساتيد و دانشجويان دانشگاه‌ها نيز مي‌توانند از نتايج پژوهش در انجام پژوهش‌هاي آتي سود برند.
7-1اهداف تحقيق
اهداف علمي تحقيق:
هدف علمي اين تحقيق ارزش واعتبار بخشيدن به فرضيه هاي تحقيق ميباشد تااين تحقيق بتواند در بالابردن سزح دانش عمومي مورد نياز استفاده کنندگان از صورتهاي مالي باشد وهمچنين زمينه ساز بسرمناسبي براي تحقبقات اتي در ساير مراکز اموزشيوپژوهشي باشد.
اهداف کاربردي:
همانگونه که در اين تحقيق به موثر بودن پذيرفته شدن شرکتها در بورس اوراق بهادار بر ويژگيهاي کيفي اطلاعات در صورتهاي مالي مي پردازدکه باپي بردن شرکتها به اين حقيقت مي توانند بهتر در جذب سرمايه هاي انان در شرکت خود اقدام نمايند
8-1 حدود مطالعاتي
قلمرو تحقيق چارچوبي رافراهم مي نمايد تا مطالعات وازمون محقق در طي ان قلمروخاص انجام گيردوداراي اعتبار بيشتري شود.
1-8-1 قلمرومکاني
اين پژوهش کليه حسابدارن وحسابرسان بورس اوراق بهادر بازمينه پژوهش وکار در حوزه حسابداري وحسابرسي داخل کشور ايران در نظر ميگيرد.
2-8-1 قلمرو زماني
اين پژوهش به منظور قبول وردفرضيه هاي تحقيق ديدگاه حسابداران وحسابرسان بورس اوراق بهادررا در داخل کشور ايران رادر نظر ميگيرد.
3-8-1 قلمرو موضوعي
دراين پژوهش تاثيرپذيرفته شدن شرکتهادر بورس اوراق بهاداررابرويژگي کيفي اطلاعات حسابداريدر صورتهاي مالي راازديدگاه صاحب نظران حرفه اي حسابداري مورد کنکاش قرار ميدهد.
9-1 تعريف واژه‌هاي کليدي
صورت‌هاي مالي3: عبارت است از مجموعه اطلاعات تلخيص شده و طبقه‌بندي شده درباره وضعيت مالي، عملكرد مالي و انعطاف‌پذيري مالي واحد تجاري.
ويژگيهاي کيفي : به خصوصياتي اتلاق مي گردد که موجب مي شود اطلاعات ارائه شده در صورتهاي مالي براي استفاده کنندگان در راستاي ارزيابي وضعيت مالي، عملکرد مالي و انعطاف پذيري مالي واحد تجاري مفيد واقع مي شود.
مربوط بودن: اطلاعاتي که بر تصميم گيريهاي تأثير مي گذارند.
قابليت اتکا: اطلاعاتي که عاري از تمايلات جانبدارانه و اشتباه باشد.
قابل فهم بودن:اطلاعات براي استفاده کنند گان از صورتها شفاف باشد.به صورت شفاف طبقه بندي شوند نسبت به گروه استفاده کنندگان.
قابليت مقايسه: طوري صورتها ارائه شوند که در طي چند سال قابل مقايسه باشند.
بورس اوراق بهادار: بازاري متشكل و خودانتظام است كه اوراق بهادار در آن توسط كارگزاران و يا معامله‌گران طبق مقررات اين قانون، مورد داد وستد قرار مي‌گيرد. بورس اوراق بهادار (که از اين پس بورس ناميده مي‌شود) در قالب شركت سهامي عام تأسيس و اداره مي‌شود.
فصل دوم
مروري بر ادبيات تحقيق
1-2 مقدمه
امروزه توسعه اقتصادي بر پايه دسترسي به منابع مالي براي سرمايه‌گذاري استوار است. تصميم سرمايه‌گذاران به سرمايه‌گذاري منابع خود در شركت‌ها، به نوبه خود به وجود گزارشگري مالي مناسب در شركت بستگي دارد.
گزارش‌هاي مالي، تخصيص منابع سرمايه در يك شركت تجاري و قابليت سوددهي آن را افشاء مي‌نمايند. اين اطلاعات اقتصادي به شناخت وضعيت مالي و سلامت يك واحد تجاري كمك مي‌كند. از آنجا كه تصميمات سرمايه‌گذاري وابسته به اطلاعاتي است كه در اختيار آنها قرار مي‌گيرد و گزارش‌دهي مالي نيز هدف خود را كمك به فرايند تصميم‌گيري افراد ذينفع نظير: سرمايه‌گذاران، وام دهندگان و بستانكاران قرار داده است. بنابراين يك گزارش ويژه و مناسب بايد اين موضوع را بدرستي منعكس سازد كه منابع سرمايه‌اي شركت تا چه حد به نحو مطلوب بكار گرفته مي‌شوند و در اين راستا مبنايي براي عملكرد بهتر در جهت ارائه مطلوب و كامل ويژگيهاي كيفي اطلاعات حسابداري داشته باشد. براي دستيابي به معيارهاي مناسب از جمله مقررات مربوط به ارزيابي دارايي‌ها و اندازه‌گيري درآمدها بايد شكل گزارش‌هاي مالي مشخص و بكارگيري آنها تضمين گردد.
قسمت اعظم گزارش‌هاي مالي را صورت‌هاي مالي4 تشكيل مي‌دهد.
هدف صورت‌هاي مالي عبارت از ارائه اطلاعاتي تلخيص و طبقه‌بندي شده درباره وضعيت مالي5، عملكرد مالي6 و انعطاف‌پذيري مالي واحد تجاري است كه براي طيفي گسترده از استفاده‌كنندگان صورت‌هاي مالي در اتخاذ تصميمات اقتصادي مفيد واقع گردد.
با توجه به نيازهاي روزافزون استفاده‌كنندگان از صورت‌هاي مالي، اين استفاده‌كنندگان بطور چشمگيري به گزارش فعاليت‌هاي مالي شركت‌هاي تجاري علاقه‌مند شده‌اند. پاسخگويي به اين نيازهاي رو به افزايش، استفاده از يك استاندارد صريح و لازم الاجرا براي ثبت و ارزيابي فعاليت‌هاي واحد تجاري را ضروري نموده است.
2-2- گزارشگري مالي
گزارشات مالي محصول نهايي سيستم حسابداري بوده و به علت اهميتي که براي استفاده کنندگان به خصوص صاحبان سهام دارد روندي رو به رشد داشته و همواره مورد توجه انجمن هاي مختلف حسابداري بوده است. قبل از تشکيل کميسيون بورس و اوراق بهادار (sec) اغلب مؤسسات و واحدهاي تجاري بصورت داوطلبانه گزارشات مالي خود را تهيه و منتشر ميکردند. علت اين افشاهاي ارادي را مي توان جلب اعتماد عمومي، معرفي مؤسسه به عموم و سرمايه گذاران ودر نهايت جلب سرمايه و سرمايه گذاران دانست اما پس از بحران 1929 و پس از تأسيس کميسيون بورس و اوراق بهادار در سال 1933 گزارشگري مالي بصورت يک الزام قانوني براي مؤسسات در آمد. در رابطه با الزامات گزارشگري مالي اين نکته نيز حائز اهميت است که علاوه بر الزامات کميسيون بور و اوراق بهادار الزامات ديگري نيز جهت گزارشگري مالي وجود دارد که به الزامات بازار معروفند وعبارتند از الزامات بازار سرمايه (در بازار سرمايه شرکتها در مواردي مانند جلب اعتماد عمومي، جذب سرمايه و … باهم به رقابت مي پردازند و لذا اين امر باعث الزام مؤسسات به گزارشگري مالي شده است) و الزامات بازارکار (مديران با توجه به اختياراتي که دارند مي توانند از منابع مالي مژسسه به نفع خود استفاده کنند اما جهت حفظ حس شهرت و حس اعتماد شغل خود از چنين موقعيتي دست مي کشند اما جهت جلب توجه کارفرما، سهامداران و سرمايه گذاران، گزارشگري مالي را بسيار دقيق و با جزئيات کامل انجام مي دهند و از اين طريق مي توان مديريت با کيفيت بالا و فعال را از مديران غير فعال و غير کارا تميز داد) (فاستر، 1986، 25)7.
پس از انقلاب صنعتي در اروپا، رفته رفته انديشه جدايي مالکيت از مديريت (تئوري نمايندگي) مطرح شد و در نتيجه مالکان همواره نگران اندوخته هاي خود و مديران نيز در انديشه رفع نگراني صاحبان بنگاههاي اقتصادي بودند و براي اينکه مالکان را به طور پيوسته در جريان امور اين بنگاهها قرار دهند به ارائه گزارشات مالي مي پرداختند ( ايلخاني، 1380،55)2. به اين ترتيب ساختار جديد مالکيت و مديريت، دامنه مسئوليت حسابداري را افزايش داد و ارائه گزارشهاي مالي را بر اساس نياز استفاده کنندگان ضروري ساخت (حساس يگانه، 1382،36)3. بنابراين گزارشگري مالي فراتر از آنکه گزارش مالي صرف باشند، وسيله اي براي برقراي ارتباط بين شرکتها و صاحبان آنها تلقي مي شود (صيدي، 1384، 38)4.
از ديرباز موضع شرکتها در مورد گزارشگري مالي اين بوده که اطلاعات را در کمترين حد ممکن منتشر کنند تا از اعطاي فرصت بهربرداري بيشتر به رقبا جلوگيري شود. بنابراين در رابطه با گزارشگري مالي همواره دو چالش بزرگ پيش روي مديران واحد هاي تجاري وجود داشته که يکي از آنها چگونگي برقراري تعادل بيت شفافيت گزارشات مالي و عدم ارائه بيش از حد اطلاعاتي بوده و ديگري اينکه اطلاعات به



قیمت: تومان


پاسخ دهید