پژوهشکده ي فرآيند
بررسي رفتار فيزيکي و مکانيکي نانو کامپوزيت هاي تهيه شده بر پايه الاستومر پلي الفيني و نانو لوله هاي کربني تک ديواره
پايان نامه کارشناسي ارشد رشته مهندسي صنايع پليمر
ميلاد ايمني
اساتيد راهنما
دکتر محمد رضوي نوري
دکتر علي اکبر يوسفي
??92
شکر و سپاس خدا را که بزرگترين اميد و ياور در لحظه لحظه زندگيست.
پروردگارا:
نه مي توانم موهايشان را که در راه عزت من سفيد شد، سياه کنم و نه براي دستهاي پينه بسته شان که ثمره تلاش براي افتخار من است، مرهمي دارم . پس توفيقم ده که هر لحظه شکر گزارشان باشم و ثانيه هاي عمرم را در عصاي دست بودنشان بگذرانم.
با سپاس فراوان از زحمات بي شائبه اساتيد ارجمند، آقاي دکتر محمد رضوي نوري و آقاي دکتر علي اکبر يوسفي كه همواره مشوق و راهنماي بنده در به سرانجام رساندن اين پروژه بوده اند. بي شك بدون كمك و حمايتهاي ايشان انجام اين پروژه ميسر نبود.
كليه حقوق مادي مترتب بر نتايج مطالعات،
ابتكارات و نوآوريهاي ناشي از تحقيق موضوع
اين پاياننامه متعلق به پژوهشگاه
پليمر و پتروشيمي ايران مي باشد
فهرست مطالب
فصل اول: مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….2
1-1 کوپليمر اتيلن- اکتن2
1-1- 1 سنتز و توليد3
1-1-2 طبقه بندي4
1-1-3 خواص فيزيکي5
1-1-4 ساختمان بلوري6
1-1-5 کاربردها7
1-2 نانوذرات کربني7
1-2-1 الماس7
1-2-2 گرافيت7
1-2-3 فولرين8
1-2-4 نانو لوله هاي کربني8
1-2-5 خالص سازي نانو لوله ها10
1-3 معرفي الاستومر هاي گرما نرم10
1-3-1 تعاريف اوليه10
1-3-1 تاريخچه الاستومر هاي گرما نرم11
1-3-2 انواع الاستومر هاي گرما نرم13
1-3-3 خواص الاستومر هاي گرما نرم14
1-3-1 مزايا و معايب الاستومر هاي گرما نرم15
1-4 نانوکامپوزيت هاي پليمري16
1-4-1 فرآيند ساخت18
1-5 اهميت موضوع و اهداف پروژه25
فصل دوم: مروري بر مطالعات انجام شده……………………………………………………………………………………..26
2-1 نانو کامپوزيت پلي اتيلن- اکتن/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره26
2-2 نانوکامپوزيت پلي اتيلن/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره33
2-3 نانوکامپوزيت پلي اتيلن- اکتن/ پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره37
2-4 جمع بندي مطالعات43
فصل سوم: تجربي45……………………………………………………………………………………………….
3-1 مواد45
3-2 تهيه نمونه ها45
3-3 آزمون ها47
3-3-1 آزمون کشش47
3-3-2 آزمون تفرق اشعه ايکس/ زاويه باز47
3-3-3 آزمون ميکروسکوپ الکتروني روبشي48
3-3-4 آزمون گرماسنجي روبشي تفاضلي48
3-3-5 آزمون ميکروسکوپ الکتروني عبوري49
3-3-6 آزمون گرما وزن‌سنجي50
3-3-7 آزمون تحليل گرمايي مکانيکي50
3-3-8 آزمون رئولوژي50
3-3-9 آزمون ثابت دي الکتريک51
3-3-10 آزمون مقاومت الکتريکي سطحي و حجمي51
فصل چهارم: نتايج و بحث……………………………………………………………………………………..52
4-1 خواص مکانيکي52
4-2 مورفولوژي66
4-3 تبلور71
4-4 رئولوژي76
4-5 خواص حرارتي87
4-6 خواص الکتريکي92
فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات………………………….95
مراجع ………………………………………………………………………………………………………….. 98
فهرست شکل ها
شکل ‏1-1: ساختار پلي اتيلن- اکتن.3
شکل ‏1-2: شماتيکي از دسته بندي انواع پلي اتيلن ها ]7[.4
شکل ‏1-3: رابطه بين چگالي و ترکيب درصد شيميايي در کوپليمرهاي پلي اتيلن- اکتن ]8[.5
شکل ‏1-4: رابطه بين درصد بلورينگي ترکيب درصد شيميايي در کوپليمرهاي پلي اتيلن- اکتن ]8[.6
شکل ‏1-5: نمايي از آرايش اتم کربن در الماس.7
شکل ‏1-6: نمايي از آرايش اتم کربن در گرافيت.8
شکل ‏1-7: نمايي از آرايش اتم کربن در فولرين8
شکل ‏1-8: آرايش هاي مختلف کربن براي ساخت نانولوله ها9
شکل ‏1-9: آرايش هاي مختلف کربن براي ساخت نانولوله هاي کربني10
شکل ‏1-10: تغييرات مدول خمشي الاستومر هاي گرما نرم با دما ]29[.14
شکل ‏1-11: محدوده سختي الاستومر هاي گرما نرم ]30[.15
شکل ‏1-12: فرآيند توليد محصول از الاستومر گرما نرم در مقايسه با فرآيند توليد براي يک الاستومر گرما سخت ]31[.16
شکل ‏1-13: نمايي از ساخت نانو کامپوزيت هاي پلي کربنات/ نانو لوله هاي کربني با استفاده از روش محلولي]32[.19
شکل ‏1-14: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي از سطح شکست نانو کامپوزيت هاي پلي کربنات/ نانو لوله هاي کربني ]32[.19
شکل ‏1-15: تصوير ميکروسکوپ انتقال الکتروني مربوط به دسته هاي نانو لوله هاي کربني همراه با يک لايه پلي استايرن جذب شده، مربوط به نانو کامپوزيت پلي استايرن/ نانو لوله هاي کربني با ميزان 5/8% از نانو لوله هاي کربني ]39[.21
شکل ‏1-16: نمايي از اتصال پلي متيل متاکريلات روي سطح نانو لوله هاي کربني با استفاده از فرآيند پليمريزاسيون راديکالي انتقال اتمي ]42[.22
شکل ‏1-17: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي از سطح شکست نانو کامپوزيت هاي پلي کربنات/ نانو لوله هاي کربني. نانو کامپوزيت شامل 20% وزني از نانو لوله هاي کربني (a). نانو کامپوزيت شامل 15% وزني از نانو لوله هاي کربني (b) ]45[.24
شکل ‏1-18: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي از سطح شکست نانو کامپوزيت حاوي 5/0% وزني از نانو لوله هاي کربني ]47[.24
شکل ‏2-1: طيف مادون قرمز نانو لوله هاي کربني چند ديواره خالص(A) و نانو لوله هاي کربني چند ديواره اصلاح شده (B)]52[.27
شکل ‏2-2: طيف مادون قرمز پلي اتيلن- اکتن اصلاح شده با اسيد (A) و پلي اتيلن- اکتن اصلاح شده با اسيد/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره اصلاح شده با تيونيل کلرايد (5% وزني) (B) ]52[.28
شکل ‏2-3: الگوي تفرق اشعه ايکس مربوط به پلي اتيلن- اکتن خالص (A)، پلي اتيلن- اکتن اصلاح شده/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره به ميزان 5% وزني (B)، پلي اتيلن- اکتن اصلاح شده/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره به ميزان10% وزني (C) و نانو لوله هاي کربني چند ديواره عامل دار شده با اسيد (D) ]52[.29
شکل ‏2-4: نمودار آناليز وزن سنجي حرارتي پلي اتيلن- اکتن اصلاح شده با آکريليک اسيد (a)، نانو کامپوزيت پلي اتيلن-اکتن اصلاح شده با اسيد/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره اصلاح شده به ميزان 5% وزني (b)، نانو کامپوزيت پلي اتيلن- اکتن اصلاح شده با اسيد/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره اصلاح شده به ميزان 10% وزني (c) و نانو لوله هاي کربني چند ديواره (d) ]52[.30
شکل ‏2-5: تصوير ميکروسکوپ الکتروني از نانو لوله هاي کربني چند ديواره عامل دار شده (A) و سطح شکست کششي نانو کامپوزيت پلي اتيلن اصلاح شده با آکريليک اسيد/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره به ميزان 5% وزني (B) ]52[.31
شکل ‏2-6: استحکام کششي نانو کامپوزيت هاي پليمري بر حسب ميزان درصد وزني نانو لوله هاي کربني چند ديواره ]52[.32
شکل ‏2-7: تصاوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي از سطح شکست نانو کامپوزيت پلي اتيلن با چگالي بالا/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره به ميزان 5/2% وزني ]59[.33
شکل ‏2-8: تصاوير ميکروسکوپ الکتروني از سطح شکست نانو کامپوزيت پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره به ميزان 5/2% وزني ]59[.34
شکل ‏2-9 گرانروي مختلط (?^*) بر حسب فرکانس (?) (a) و مدول حقيقي (G’) بر حسب فرکانس (?) (b) براي نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن با چگالي بالا/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره و پلي اتيلن با چگالي بالا در دماي ?200 ]59[.35
شکل ‏2-10: نمودار زاويه فازي (?) بر حسب مقدار مطلق مدول مختلط G^* براي نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن با چگالي بالا/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره (a) و نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره (b) (نمودار ون گارپ – پالمن)] 59[.36
شکل ‏2-11: نمودار رسانايي نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلني بر حسب درصد وزني نانو لوله هاي کربني چند ديواره ]59[.36
شکل ‏2-12: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي نانو کامپوزيت هاي پليمري حاوي 0% وزني (A)، 3/0% وزني (B)، 5/0% وزني (C)، 1% وزني (D)،3% وزني (E)،5% وزني (F) و10% وزني (G) از نانو لوله هاي کربني چند ديواره ]63[.38
شکل ‏2-13: الگوهاي تفرق اشعه ي ايکس براي نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن- اکتن/ پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره و نانو لوله هاي کربني چند ديواره ]63[.39
شکل ‏2-14: نمودار تبلور و ذوب نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن- اکتن/ پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره ]63[.40
شکل ‏2-15: مقاومت سطحي و حجمي نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن- اکتن/ پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره ]63[.41
شکل ‏2-16: ثابت دي الکتريک و اتلاف دي الکتريک نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن- اکتن/ پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره، اندازه گيري شده در فرکانس 5 مگا هرتز و دماي اتاق]63[ ..42
شکل ‏2-17: استحکام کششي و کرنش شکست نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن- اکتن/ پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره ]63[.43
شکل ‏2-18: تاثير ميزان نانو لوله هاي کربني بر سرعت جرياني مذاب نانو کامپوزيت هاي پلي اتيلن- اکتن/ پلي اتيلن با چگالي پايين/ نانو لوله هاي کربني چند ديواره ]63[.43
شکل ‏4-1: منحني هاي تنش- کرنش براي پلي اتيلن- اکتن خالص و نانو کامپوزيت ها.53
شکل ‏4-2: منحني هاي تنش کرنش براي پلي اتيلن- اکتن خالص و نانو کامپوزيت هاي حاوي 1% وزني از نانو لوله هاي کربني.53
شکل ‏4-3: تغييرات مدول الاستيک نمونه ها به صورت تابعي از مقدار نانو لوله هاي کربني.55
شکل ‏4-4: تغييرات مقادير مدول بدست آمده از رابطه هالپين- ساي و نتايج تجربي.56
شکل ‏4-5: تاثير ثابت a بر مدول پيش بيني شده نانو کامپوزيت ها.57
شکل ‏4-6: تاثير ثابت b بر مدول پيش بيني شده نانو کامپوزيت ها.58
شکل ‏4-7: مدول پيش بيني شده از رابطه اصلاح شده هالپين- ساي و نتايج تجربي.59
شکل ‏4-8: تغييرات تنش شکست نمونه ها به صورت تابعي از مقدار نانو لوله هاي کربني.60
شکل ‏4-9: تغييرات استحکام کششي بدست آمده از رابطه هالپين- ساي و نتايج تجربي.61
شکل ‏4-10: تاثير ثابت a بر استحکام کششي پيش بيني شده نانو کامپوزيت ها.62
شکل ‏4-11: تاثير ثابت b بر استحکام کششي پيش بيني شده نانو کامپوزيت ها.62
شکل ‏4-12: استحکام کششي پيش بيني شده از رابطه اصلاح شده هالپين- ساي و نتايج تجربي.63
شکل ‏4-13: تغييرات کرنش نمونه ها به صورت تابعي از مقدار نانو لوله هاي کربني.64
شکل ‏4-14: تغييرات تنش تسليم نمونه ها به صورت تابعي از مقدار نانو لوله هاي کربني.65
شکل ‏4-15: تغييرات انرژي شکست نمونه ها به صورت تابعي از مقدار نانو لوله هاي کربني.65
شکل ‏4-16: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي مربوط به نمونه EC0.1.67
شکل ‏4-17: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي مربوط به نمونه EC0.5.67
شکل ‏4-18 : تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي مربوط به نمونه EC1.68
شکل ‏4-19: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي مربوط به نمونه EC2.68
شکل ‏4-20: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي مربوط به نمونه ETC1.69
شکل ‏4-21: تصوير ميکروسکوپ الکتروني روبشي مربوط به نانو لوله هاي کربني خالص.70
شکل ‏4-22: تصوير ميکروسکوپ الکتروني عبوري مربوط به نانو کامپوزيت EC1.70
شکل ‏4-23: نمودار EDAX نانو لوله هاي کربني خالص.71
شکل ‏4-24: الگوهاي تفرق اشعه ي ايکس براي نانولوله هاي کربني، پلي اتيلن- اکتن خالص و نانو کامپوزيت ها.73
شکل ‏4-25: منحني هاي آزمون گرماسنجي روبشي تفاضلي حاصل از خنک کردن نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.75
شکل ‏4-26: منحني هاي آزمون گرماسنجي روبشي تفاضلي حاصل از ذوب مجدد نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.75
شکل ‏4-27: تغييرات مدول ذخيره بر حسب کرنش براي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.77
شکل ‏4-28: تغييرات مدول ذخيره و اتلاف با زمان براي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها در فرکانس زاويه اي rad/s1.77
شکل ‏4-29: گرانروي مختلط در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.78
شکل ‏4-30: مدول ذخيره در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.79
شکل ‏4-31: مدول اتلافي در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.79
شکل ‏4-32: tan ? در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.80
شکل ‏4-33: مدول هاي ديناميکي بر حسب فرکانس زاويه اي براي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.80
شکل ‏4-34: طيف زمان آسايش براي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.82
شکل ‏4-35: گرانروي مختلط در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه EOC.84
شکل ‏4-36: گرانروي مختلط در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه EC0.1.84
شکل ‏4-37: گرانروي مختلط در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه EC0.25.85
شکل ‏4-38: گرانروي مختلط در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه EC0.5.85
شکل ‏4-39: گرانروي مختلط در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه EC0.75.86
شکل ‏4-40: گرانروي مختلط در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه EC1.86
شکل ‏4-41: گرانروي مختلط در برابر فرکانس زاويه اي براي نمونه EC2.87
شکل ‏4-42: نمودار تجزيه وزن سنجي گرمايي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها تحت محيط نيتروژن.88
شکل ‏4-43: نمودار تجزيه وزن سنجي گرمايي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها تحت محيط اکسيژن.90
شکل ‏4-44: نمودار تجزيه وزن سنجي گرمايي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها تحت محيط اکسيژن و دماي ثابت ?420.91
شکل ‏4-45: نمودار آزمون آناليز گرمايي مکانيکي مربوط به تغيير ابعاد نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها بر حسب دما.91
شکل ‏4-46: مقاومت الکتريکي سطحي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.93
شکل ‏4-47: مقاومت الکتريکي حجمي نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.93
شکل ‏4-48: ثابت دي الکتريک نمونه خالص و نانو کامپوزيت ها.94
چکيده:
در اين پژوهش نانوکامپوزيت هاي از الاستومر گرمانرم بر پايه کوپليمر اتيلن- اکتن و نانو لوله هاي کربني طي فرآيند اختلاط مذاب تک مرحله اي و در يک مخلوطکن داخلي تهيه شده و اثر مقدار نانو لوله هاي کربني بر روي مورفولوژي، خواص مکانيکي، حرارتي، رئولوژي و الکتريکي نانوکامپوزيتها بررسي شده است. مقادير مختلف 1/0، 25/0، 5/0، 75/0، 1 و 2% از نانو لوله هاي کربني براي اين کار درنظر گرفته شد. نوع نانو لوله هاي کربني چند ديواره بود. تصاوير ميکروسکپ الکتروني روبشي نشان داد که تا 1% وزني اين نانو ذرات به خوبي در ماتريس پليمري پخش شده اند. تصوير مربوط به نانو کامپوزيت حاوي 2% وزني از نانو لوله هاي کربني حاکي از آن بود که اين نانو ذرات نه تنها به خوبي پخش نشده اند بلکه به صورت خوشه هايي تجمع پيدا کرده اند. مدول يانگ، استحکام کششي و تنش تسليم نانو کامپوزيت ها تا ميزان 1% وزني از نانو لوله هاي کربني افزايش يافته و براي نانو کامپوزيت حاوي 2% وزني از اين نانو ذرات به دليل وجود خوشه هاي متعدد و عدم پخش خوب کاهش مي يابد. از مدل هالپين- ساي براي پيش بيني مدول و استحکام کششي نانو کامپوزيت ها استفاده شد. نتايج نشان مي دهد که همخواني خوبي بين مقادير پيش بيني شده و مقادير تجربي تا ميزان 1% وزني از نانو لوله هاي کربني وجود دارد. براي بررسي تاثير حضور نانو لوله هاي کربني بر ساختار بلوري نانو کامپوزيت ها از آزمون تفرق اشعه ايکس استفاده شد. مشاهده شد که اين نانو ذرات تغييري را در ساختار بلوري پلي اتيلن- اکتن ايجاد نمي کنند. نتايج حاصل از آزمون گرماسنجي روبشي تفاضلي نشان مي دهد که نانو لوله هاي کربني به سبب اثر هسته زايي درصد بلورينگي را به ميزان اندکي افزايش مي دهند. نتايج حاصل از بررسي رئولوژي نانو کامپوزيت ها نشان مي دهد که با افزايش مقدار نانو لوله هاي کربني تغييري در ناحيه ويسکو الاستيک خطي ديده نمي شود. اين خود دليلي بر عدم حضور شبکه هاي شکل گرفته از نانو لوله هاي کربني است. گرانروي مختلط نانو کامپوزيت ها با افزايش مقدار نانو لوله هاي کربني به سبب سفتي اين نانو ذرات و اثر هيدرو ديناميکي افزايش يافته است. از مدل کراس براي پيش بيني نمودار گرانروي مختلط بر حسب فرکانس زاويه اي استفاده شد، نتايج نشان داد که همخواني خوبي بين مقادير پيش بيني شده و مقادير تجربي وجود دارد. به منظور بررسي رفتار تخريب نانو کامپوزيت ها از آزمون تحليل گرما وزن سنجي در دو محيط نيتروژن و هوا استفاده شد. حضور نانو لوله هاي کربني سبب بهبود خواص حرارتي نانو کامپوزيت ها مي شود. اما به دليل وجود نوع بر همکنش واندروالسي بين نانو ذرات و ماتريس پليمري ميزان افزايش پايداري حرارتي بسيار چشمگير نيست. ضريب انبساط حرارتي نانو کامپوزيت ها با استفاده از آزمون تحليل گرمايي مکانيکي بررسي شد. ديده مي شود که با افزايش ميزان نانو لوله هاي کربني به دليل افزايش سختي نانو کامپوزيت ها، ضريب انبساط حرارتي کاهش مي يابد. مقاومت الکتريکي سطحي و حجمي نانو کامپوزيت ها به دليل خاصيت الکتريکي نانو لوله هاي کربني کاهش مي يابد. اما بدليل عدم شکل گيري شبکه هايي از نانو لوله هاي کربني خواص مذکور به صورت چشمگيري تغيير نمي کند.
فصل اول
مقدمه
کوپليمر اتيلن- اکتن1
پلي اتيلن با چگالي پايين2 از طريق پليمريزاسيون کاتاليستي اتيلن به همراه 1- آلکن ها تهيه مي شود ]1[ اين آلکن ها موادي نظير 1- بوتن، 1- هگزن و 1- اکتن مي باشند. پلي اتيلن ها با چگالي پايين در گذشته به صورت مرسوم به وسيله کاتاليست هاي زيگلر- ناتا توليد شده اند. اين نوع از کاتاليست ها چند مکانه بوده و پليمر حاصله داراي توزيع جرم مولکولي و توزيع پهني از کو منومر است. بوسيله فناوري جديدي که بر پايه کاتاليست هاي تک مکانه متالوسن است، مي توان پليمر هايي ساخت که داراي توزيع جرم مولکولي و توزيع ترکيب کومنومر باريک تر مي باشند ]2[. در پژوهش هاي جديد نوعي از کاتاليست هاي متالوسون بدست آمده است، که به آن ها کاتاليست هاي هندسه اجباري گويند. کوپليمر اتيلن- اکتن ساخته شده با اين نوع از کاتاليست ها داراي توزيع جرم مولکولي باريک بوده و طول شاخه ها نيز در حين فرآيند ساخت، کنترل مي شود. اين ماده داراي خواص فيزيکي، رئولوژيکي و مکانيکي منحصر بفردي بوده و به عنوان جايگزيني براي همه رده هاي پلي اتيلن بکار مي روند ]3[. از جمله مزاياي اين ماده پليمري مي توان به توانايي ترکيب شدن، کاهش وزن ترکيبات پليمري و توانايي ذاتي پايداري در برابر اشعه فرا بنفش3 اشاره کرد. اين پليمر در نرمي و انعطافپذيري نزديک به مواد لاستيکي است، اما همانند ساير مواد گرمانرم ميتواند فرآيند شود. اين ماده پليمري با استفاده از روش هاي پخت پراکسيدي، پخت تابشي و پخت سيلاني شبکه اي مي شود. برقراري اتصالات عرضي در کوپليمر اتيلن- اکتن سبب افزايش پايداري ابعادي، مقاومت شيميايي، فيزيکي و گرمايي آن مي شود ]4[. اين پليمرها با فرآيندهايي چون قالبگيري تزريقي و اکستروژن مي توانند شکل دهي شوند. در شکل ‏1-1 ساختار پلي اتيلن- اکتن نشان داده شده است.
شکل ‏1-1: ساختار پلي اتيلن- اکتن.
سنتز و توليد
کوپليمرهاي اتيلن- اکتن از طريق پليمريزاسيون کاتاليستي ساخته مي شوند. از انواع کاتاليست هاي معروف مي توان به کاتاليست هاي زيگلر- ناتا و متالوسن اشاره کرد. کاتاليست هاي متالوسن تک مکانه بوده و سبب بدست آمدن کو پليمري با خواص بهتر مي گردند ]2[. از اين رو در صنعت نيز از کاتاليست هاي متالوسن جهت ساخت کوپليمر اتيلن- اکتن استفاده مي شود. روش ها و شرايط مختلفي براي ساخت اين کوپليمر ها وجود دارد که به صورت مختصر در زير آمده است.
براي ساخت کوپليمر اتيلن- اکتن، پليمريزاسيون در محيط اتوکلاو با حجم cm^3 500 و در حضور هپتان انجام مي شود. به گونه اي که اين واکنش در دما هاي 40 و ? 60، مدت زمان 30 دقيقه و فشار گازي 2 بار4 انجام مي گيرد. راکتور واکنش ابتدا کاملا تخليه شده، سپس با گاز نيتروژن پاکسازي شده و در ادامه به آن هپتان اضافه مي شود. مخلوط گازي وارد راکتور شده و بعد از ايجاد تعادل فازي در محيط راکتور، پليمريزاسيون با خوراک دهي کاتاليست آغاز مي شود. براي ثابت نگه داشتن غلظت منومر در طول فرآيند پليمريزاسيون، از روش جريان نيمه5 در خوراک دهي منومر استفاده مي شود. در انتها براي اختتام پليمريزاسيون، خوراک دهي گاز متوقف و گاز از راکتور خارج مي شود. پليمر بدست آمده با محلول هيدروکلريک اسيد/ اتانول (12% حجمي) شسته شده و سپس صاف مي شود. ماده حاصله را در نهايت به مدت سه ساعت با اتانول شسته و سپس خشک مي کنند ]5[. در روشي ديگر پليمريزاسيون در راکتور شيشه اي با حجم يک ليتر و با حضور حلال تولوئن انجام مي شود. کومنومر،کمک کاتاليست و ميزان مورد نياز از محلول کاتاليستي با استفاده از سرنگ تحت فشار مثبت آرگون، به راکتور انتقال مي يابد. مخلوط واکنش گاز زدايي شده و سپس اتيلن به مخلوط واکنش اضافه مي شود تا مقدار فشار به 6/1 بار افزايش يابد، در اين هنگام دما نيز به ? 60 مي رسد. بعد از 30 دقيقه، واکنش پليمريزاسيون با اضافه کردن محلول 5% حجمي از هيدروکلريک اسيد/ متانول متوقف مي شود. پليمر بدست آمده را صاف نموده و در آون خلا در دماي ?40 خشک مي کنند ]6[.
طبقه بندي
پلي اتيلن ها توسط روش هاي مختلفي طبقه بندي مي شوند. يکي از اين روش ها بر اساس چگالي پلي اتيلن ها انجام مي شود. در شکل ‏1-2 اين طبقه بندي نشان داده شده است.
شکل ‏1-2: شماتيکي از دسته بندي انواع پلي اتيلن ها ]7[.
همان طور که ديده مي شود طي اين دسته بندي پلي اتيلن ها به چهار دسته تقسيم مي شوند.
مواد نوع IV داراي چگالي بيشتر از g?cm^3 93/0 مي باشند. مورفولوژي اين نوع از پليمرها به صورت لايه اي6بوده و گويچه ها در اين حالت به خوبي توسعه مي يابند. به دليل عدم وجود شاخه جانبي، سگمنت ها براحتي داخل لايه هاي بلوري جاي گرفته و محدوديتي براي قرار گيري آن ها و همچنين نفوذ اين سگمنت ها ديده نمي شود.
مواد نوع III . در اين حالت گويچه ها کوچک تر بوده و ضخامت لايه نيز نسبت به مواد نوع IV کمتر مي باشد. هرچند شاخه هاي جانبي عمل تبلور را با محدوديت روبرو مي کنند، اما توالي اتيلن براي قرار گيري در لايه ي بلوري کافي است. ظهور لايه و چگونگي ايجاد سطح آن به تاريخچه حرارتي وابسته است.
مواد نوع II . در اين حالت بلور هاي لايه اي و بلور هاي دسته اي7 ديده مي شوند.
مواد نوع I . چگالي اين دسته از مواد کمتر از g?cm^3 89/0 مي باشد. اين مواد داراي ميزان تبلور کم و دماي ذوب پايين هستند. در اين دسته از مواد، شکل بلور ها به صورت مايسل هاي مورب8 مشاهده مي شود ]7[.
خواص فيزيکي
کوپليمر پلي اتيلن- اکتن بر اساس ميزان کومنومر موجود در ساختار آن داراي خواص فيزيکي متفاوتي است. در شکل ‏1-3 نمودار تغييرات چگالي با ميزان کومنومر نشان داده شده است. همان طور که مشاهده مي شود، با افزايش ميزان کومنومر چگالي کوپليمر ها کاهش مي يابد. نکته قابل توجهي که در اين شکل وجود دارد آن است که ميزان چگالي به صورت خطي با مقدار کوپليمر اتيلن- اکتن کاهش پيدا مي کند.
شکل ‏1-3: رابطه بين چگالي و ترکيب درصد شيميايي در کوپليمرهاي پلي اتيلن- اکتن ]8[.
در شکل ‏1-4 نيز ميزان تبلور و دماي ذوب کوپليمر ها بر حسب ميزان کومنومر ترسيم شده است. همان گونه که مشاهده مي شود با افزايش ميزان کومنومر ميانگين توالي واحد اتيلن کاهش يافته و در پي آن ميزان تبلور و دماي ذوب کوپليمر ها کاهش مي يابد ]8[.
ساختمان بلوري
مطالعاتي در ارتباط با بررسي ساختمان بلوري کوپليمر اتيلن- اکتن انجام پذيرفته است ]1[. با بررسي نمونه اي از اين کوپليمر که شامل3/7% مولي اکتن مي باشد، انجام آزمايشات تفرق اشعه ايکس نشان داده است که اين ماده داراي ساختارهاي بلوري از نوع ارتورومبيک و هگزاگونال است. زماني که اين نمونه تحت کشش قرار مي گيرد، مقدار تبلور آن از 25% به 50% افزايش يافته و اغلب بلور هاي موجود بعد از کشش نمونه به صورت هگزاگونال در آمده و نسبت فاز ارتورومبيک و اجزاي آمورف در آن کاهش مي يابد ]1[.
شکل ‏1-4: رابطه بين درصد بلورينگي ترکيب درصد شيميايي در کوپليمرهاي پلي اتيلن- اکتن ]8[.
در بررسي ديگر، کوپليمرهايي از اتيلن- اکتن که شامل 5% و 8% مولي اکتن بوده اند مورد تحليل قرار گرفته اند. يافته ها حاکي از آن است که تحت فشار قرار دادن مواد در دماي محيط و فشار370 مگا پاسکال9، سبب افزايش فاز آمورف گشته و فاز بلوري ارتورومبيک شکسته مي شود. هنگامي که مواد از ? 190 و در فشار 370 مگا پاسکال سرد شوند، تبلور در دماي ? 163 به صورت فاز ارتورومبيک آغاز شده و با ادامه فرايند سرد شدن در ?70 ساختمان به صورت ناگهاني متراکم شده که نشان از وجود دو فاز بلوري ارتورومبيک و ميزان کمي ساختار هگزاگونال مي باشد ]9[.
کاربردها
از جمله کاربرد هاي اين ماده پليمري مي توان به استفاده از آن ها در ساخت کف پوش ها، واشر ها، درزگير ها، اسفنج ها، پوشش کابل ها و نيز صنعت خودرو سازي اشاره کرد ]4[.
نانوذرات کربني 10
نانو کلمه يوناني است که معادل لاتين اين کلمه دوارف11 است که به معني کوتوله وقدکوتاه است. علم نانو به مطالعه اصول اوليه مولکولها وساختارهايي که حداقل در يکي از ابعاد بين 1 تا 100 نانومتر باشد، ميپردازد. ويژگي خاص نانو ذرات نسبت سطح به حجم بالاي آنها است ]10[. افزايش نسبت سطح به حجم نانو ذرات که ناشي از کاهش اندازه ذرات است، باعث ميشود تا فعاليت اين مواد افزايش يافته و اين مواد ميل به خوشه اي شدن در کنار هم پيدا کنند. اين امر باعث ايجاد مشکل حين اضافه کردن اين مواد به ماتريس پليمري ميشود ]11[. کربن در طبيعت ساختارهاي گوناگوني به خود مي گيرد که شامل الماس، گرافيت، فولرين12 و نانو لوله هاي کربني است.
الماس
الماس سختترين ماده در جهان ميباشد که در ساختار آن مطابق شکل ‏1-5 هر اتم کربن با چهار اتم کربن ديگر پيوند کوالانسي دارد.
شکل ‏1-5: نمايي از آرايش اتم کربن در الماس.
گرافيت
در ساختار گرافيت اتم هاي کربن در هر لايه با يکديگر پيوند کوالانسي دارند. اين لايهها روي هم قرار گرفته و با پيوند ضعيفي به هم متصلاند.گرافيت از لايههاي متفاوتي تشکيل شده است که به هر کدام از اين لايهها گرافن ميگويند. در شکل ‏1-6 نمايي از آرايش اتم کربن در گرافيت آورده شده است.
شکل ‏1-6: نمايي از آرايش اتم کربن در گرافيت.
فولرين
نوعي ديگر از آرايش اتم کربن که به شکل توپ فوتبال است را فولرين گويند. پايه فولرين صفحات موجود در گرافيت است ]12[. با اين تفاوت که در گرافن شش ضلعي منظم وجود دارد ولي در فولرين شش ضلعي و پنج ضلعي منظم وجود داشته و اين ساختار پنج ضلعي شکل آن را به صورت توپ در مي آورد ]13[. معروفترين و پايدارترين نوع فولرين C60 است، که به آن باکي بال13 گفته ميشود. فولرين تحمل فشار 3000 اتمسفر14 را دارد و مولکولهاي فولرين توسط نيروهاي ضعيف واندروالسي به هم ميچسبند. در شکل ‏1-7 تصوير يک فولرين آورده شده است.
شکل ‏1-7: نمايي از آرايش اتم کربن در فولرين.
نانو لوله هاي کربني
در سال 1991 سوميو ايجيما15 نانولولههايکربني را به طور کاملا اتفاقي کشف کرد ]14 و 15[. در نانولوله هاي کربني، کربن ساختار لوله تو خالي يا استوانهاي داشته و آرايش آن دقيقا شبيه به آرايش اتم کربن در گرافيت است. در اصل نانولولههايکربني از لولهکردن صفحات گرافن بدست ميآيند. بسته به اين که صفحات گرافن چگونه لوله شوند يکي از سه حالت موجود در شکل ‏1-8 ايجاد مي شود. که در حالت زيگزاگ16 دو پيوند کربن-کربن موازي محور لوله، در صندلي17 دو پيوند کربن- کربن عمود بر محور لوله و در حالت کايرال18 دو پيوند کربن-کربن با زاويه اي نسبت به محور لوله قرار دارند ]16[.
نانو لولههاي کربني تک ديواره داراي قطر يکنواختي هستند ولي به هنگام تشکيل، ميل شديدي دارند تا بصورت فشرده در کنار يکديگر قرار گرفته و تشکيل دستههاي بزرگتري بدهند. در نانولولههاي کربني چند ديواره فاصله بين ديوارهها به خاطر نيروي دافعه اتمي نميتواند کمتر از 34/0 نانومتر باشد. قطر خارجي نانو لولههاي کربني چند ديواره بين 2 تا چندين نانومتر و قطر داخلي آنها در حد 1 تا چندين نانومتر ميباشد ]16[.
شکل ‏1-8: آرايشهاي مختلف کربن براي ساخت نانولولهها.
نانو لولههاي کربن به دو دسته کلي تقسيم زير ميشوند:
1)نانولولههاي کربني تک ديواره 19
2) نانولولههاي کربني چند ديواره 20
شکل ‏1-9: آرايشهاي مختلف کربن براي ساخت نانولولههاي کربني.
خالص سازي نانو لوله ها
نانولولههاي کربني چند ديواره به دليل ساختار تودرتويي که دارند در برابر اکسايش مقاوم هستند. مطالعات در اين زمينه نشان ميدهد که نانولولههاي کربني چند ديواره در دماي حدود ?700 اکسيد نميشوند. از اين خاصيت نانولولههاي کربني چند ديواره براي خالصسازي آنها استفاده ميشود و آنها را تا ?700 حرارت ميدهند و براي مدت معين در آن دما نگه ميدارند. تحت اين شرايط مواد اضافي موجود در نانو لولههاي کربني اکسيد شده و نانولولههاي کربني خالص شدهاي بدست خواهد آمد ]14[. براي خالصسازي نانو لولههاي کربني از اسيدهايي مثل اسيد نيتريک21و اسيد سولفوريک22 استفاده ميشود. البته به کمک همين مواد ميتوان گروههاي کربوکسيل23 و هيدروکسيل24 را روي نانولولههاي کربني نشاند، در اصل در محل تماس نانولولهها کربني با اسيد گروههاي کربوکسيل و هيدروکسيل به وجود ميآيد.
مقاومت الکتريکي نانولولههايکربني چند ديواره در دماي 300 کلوين به طور متوسط حدود4- 10×2/1 تا cm/? 4- 10×5/1 گزارش شده است، در نتيجه ميتوان اين مواد را رسانا در نظر گرفت ]17 و 18[. مدول نانولولههايکربني حدود 1000 گيگاپاسکال ميباشد ]19[. هدايت الکتريکي اين مواد 104 تا S/m 107 ميباشد ]20[. نسبت طول به قطر نانو لوله هاي کربني بسيار بالا است (حدود 1000 برابر).
معرفي الاستومر هاي گرما نرم25
تعاريف اوليه
مهمترين تفاوت مواد لاستيک و پلاستيک در رفتار مکانيکي آن ها است. لاستيک ها در مقايسه با پلاستيک ها، نرم تر هستند و مدول کششي آن ها تقريبا 103 برابر کمتر است و ازدياد طول بيشتر همراه با برگشت پذيري کامل از خود نشان مي دهند که نشان دهنده کشساني لاستيک مي باشد. تفاوت ديگر آن ها در فرآيند پخت و ايجاد اتصالات عرضي است. اين فرآيند در صنايع لاستيک ضروري است اما در صنعت پلاستيک به اين فرآيند نياز نمي باشد. امروزه صنايع لاستيک و پلاستيک به هم نزديک شده اند. واژه الاستومر هاي گرما نرم براي توصيف پليمر هايي بکار مي رود که درجه متوسطي از کشساني لاستيکي را از خود نشان مي دهند ]21[. الاستومر ها براي داشتن خواص بهينه بايستي پخت شوند. عمل پخت، يک فرآيند گرما سخت سازي است. در اين فرآيند برگشت ناپذير، پيوند هاي شيميايي در بين زنجير هاي الاستومري ايجاد مي شود. اما در الاستومر هاي گرما نرم، ماده از يک مذاب فرآيند پذير به يک جامد الاستيک تبديل مي شود. اين فرآيند برگشت پذير بوده و مي توان با حرارت دادن دوباره، اتصالات فيزيکي را از بين برد. به محض اينکه مذاب جامد شود، اين اتصالات دوباره تشکيل مي شوند. بنابر اين، الاستومر هاي گرما نرم بااستفاده از روش هاي معمول پلاستيک ها مثل تزريق و اکستروژن فرآيند شده و مي توان مواد باقي مانده را نيز بازيافت نمود ]22[.
به دليل افزايش ظرفيت توليد و قيمت کمتر مواد خام، الاستومر هاي گرما نرم مواد مهمي محسوب شده و سهم قابل توجهي از بازار پليمر را در اختيار دارند. الاستومر هاي گرمانرم کاربرد هاي بسيار گسترده اي در زمينه هايي دارندکه قبلا در آن ها از لاستيک هاي گرما سخت استفاده مي شده است. البته در دماهاي بالا، خواص مانايي فشاري، مقاومت در برابر حلال و تغيير شکل آن ها، همانند الاستومر هاي پخت شده معمول نيست. پس، کاربرد الاستومر هاي گرما نرم در مصارف عمومي مثل کفش، عايق سيم، چسب و آلياژهاي پليمري است و هرگز در تاير اتومبيل به کار نمي روند. در جدول ‏1-1 خواص الاستومر هاي گرما نرم با ساير پليمر ها مقايسه شده است ]23[.
عمدتا دو راه براي تهيه اين مواد وجود دارد؛ روش اول سنتز و کوپليمريزاسيون دو منومر از مواد پلاستيک و الاستومر و روش دوم، آلياژ فيزيکي الاستومر و يک گرما نرم مي باشد. به منظور بهبود خواص آلياژ، فاز الاستومري مي تواند با سامانه هاي پخت معمولي نظير پراکسيدي، گوگردي و رزيني پخت شود و الاستومر هاي گرما نرم پخت شده26 توليد نمايد ]24[.
تاريخچه الاستومر هاي گرما نرم
در سال 1965 شرکت شل27 کوپليمر هاي سه دسته اي استايرن – بوتا دي ان- استايرن28 را به بازار عرضه کرد و واژه الاستومر هاي گرما نرم به آن اطلاق گرديد. البته کمي قبل از آن، مواد پلي يورتاني هم به عنوان الاستومر هاي گرما نرم مطرح شده بودند. با گذشت زمان انواع ديگري از کوپليمر هاي سه دسته اي استايرني با خواص بهتر توسط شرکت شل توليد شد. ابتدا شرکت فيليپس29 و سپس بقيه شرکت ها، کوپليمر هاي شعاعي30 استايرن – بوتا دي ان را معرفي کردند. مجموعه اين مواد به عنوان استايرني ها شناخته مي شوند که از نظر ميزان مصرف پر اهميت ترين گروه در ميان الاستومر هاي گرما نرم مي باشند.
در سال 1972 با معرفي آلياژ هاي از مواد الفيني بلوري (معمولا پلي پروپيلن) با لاستيک اتيلن – پروپيلن ( معمولا اتيلن – پروپيلن – دي ان منومر31)، دسته ديگري از الاستومر هاي گرما نرم پديد آمد. اين مجموعه به نام الاستومر هاي گرما نرم الفيني32 معروفند. در سال هاي بعد استفاده از ديگر پلي الفين ها نظير پلي اتيلن نيز مرسوم گشت. الاستومر هاي گرما نرم الفيني از نظر کارايي در دماهاي بالا بهتر از الاستومر هاي گرما نرم مي باشند، اما مانند استايرني ها مقاومت در برابر روغن و مانايي فشاري ضعيفي دارند.
جدول ‏1-1: مقايسه خواص الاستومر هاي گرما نرم با ساير پليمر ها ]23[.
خواص
گرما سخت

گرما نرم

سخت

اپوکسي ها، فنل – فرمالدهيد، اوره – فرمالدهيد
پلي استايرن33، پلي پروپيلن34، پلي وينيل کلرايد35، پلي اتيلن با چگالي بالا36
منعطف
لاستيک هاي داراي اتصالات عرضي بالا
پلي وينيل کلرايد نرم شده، اتيلن وينيل الکل37، پلي اتيلن با چگالي پايين38

لاستيکي

الاستومر هاي پخت شده
الاستومر هاي گرما نرم

در سال هاي اخير در مورد الاستومر هاي گرما نرم الفيني سعي شده است که فاز لاستيکي در خلال آميزه کاري با فاز پلي پروپيلن به صورت ديناميکي پخت شود تا الاستومر گرما نرم الفيني با مقاومت مانايي فشاري بهتر، توليد شود. مونسانتو39 در اين فرآيند پيش قدم بوده و در سال 1981 محصولي با نام سنتوپرن40 عرضه نموده به دنبال آن، شرکت هاي ديگر مواد مشابهي را در اين خصوص عرضه کردند. اين مواد اغلب الاستومر هاي گرما نرم پخت شده ناميده شده و جايگزين الاستومر هاي گرما نرم قبلي يعني آلياژ ساده پلي پروپيلن/ اتيلن – پروپيلن – دي ان منومر شدند. اخيرا الاستومر هاي گرما نرم پخت شده پلي الفيني از آلياژ پلي پروپيلن با لاستيک طبيعي توسط شرکت دوپان41 تهيه شده است ]25[.
انواع الاستومر هاي گرما نرم
به طور کلي دو دسته الاستومر گرما نرم در بازار وجود دارد :
بر پايه فناوري کوپليمر دسته اي
بر پايه فناوري آلياژ گرما نرم/ الاستومر
گروه اول الاستومر هاي گرما نرم شامل کوپليمر هاي دسته اي استايرني42، الاستومر هاي پلي الفيني43، پلي يورتان هاي گرما نرم44، کوپليمر هاي دسته اي پلي آميد45 و کوپليمر هاي دسته اي پلي استر46 است.
گروه دوم متشکل از آلياژ فيزيکي پلي الفين هاي گرما نرم، الاستومر هاي گرما نرم پخت شده و ديگر آلياژ هاي پليمري گرما نرم – الاستومر است. کوپليمر هاي دسته اي استايرني و الاستومر هاي گرما نرم پخت شده داراي کشساني بسيار خوبي هستند. در عين حال ديگر کوپليمر هاي دسته اي نيز داراي مقاومت کافي در برابر سيال هاي شيميايي مي باشند. داشتن هم زمان دو خصوصيت مهم مانايي فشاري47 پايين و مقاومت شيميايي48 خوب در الاستومر هاي گرما نرمي که نرمي آن ها زياد است، بسيار نادر مي باشد ]26[.
اخيرا گونه جديدي از الاستومر هاي پلي الفيني توسط شرکت هايي نظير دوپان و ال جي49 به بازار آمده است. در اين گونه از الاستومر هاي گرما نرم، اتيلن به همراه اکتن به واسطه روش پليمريزاسيون کاتاليستي واکنش داده و ترکيب حاصله داراي خاصيت الاستومري و گرما نرمي است. اين گونه از مواد داراي مقاومت بالا در برابر اشعه فرابنفش، ازن و مقاومت در برابر شرايط جوي هستند. نکته قابل توجه مقاومت پايين اين مواد در
برابر حلال هاي غير قطبي است.با اين حال آنها از خواص فيزيکي و مکانيکي قابل قبولي در دماي محيط برخوردارند ]27 و 28[.
خواص الاستومر هاي گرما نرم
به دليل تنوع مواد به کار رفته در الاستومر هاي گرما نرم، اين مواد داراي خواص متفاوتي هستند. برخي از آن ها نرم و انعطاف پذير و برخي ديگر سخت و چقرمه مي باشند. اگر مدول الاستومر هاي گرما نرم در دماهاي مختلف اندازه گيري شود، طبق شکل ‏1-10 سه ناحيه مجزا و متمايز مشاهده خواهد شد.
شکل ‏1-10: تغييرات مدول خمشي الاستومر هاي گرما نرم با دما ]29[.
در دماهاي بسيار پايين (پايين تر از دماي انتقال شيشه اي فاز لاستيکي)،هر دو فاز به صورت سخت و شکننده مي شوند. اگر دما اندکي افزايش يابد، فاز لاستيکي نرم شده و فاز گرما نرم همانند يک ماده شبکه اي عمل مي کند. در دماي بالا مدول ميزان ثابتي دارد که به اين ناحيه، ناحيه مسطح50 مي گويند. بنابر اين، فاز گرما نرم در دو محدوده دمايي به کار مي رود؛ ناحيه ابتدايي به دماي انتقال شيشه اي51 فاز لاستيکي بستگي دارد، در حالي که ناحيه دوم به دماي انتقال شيشه اي يا دماي ذوب52 فاز سخت وابسته است ]29[. شکل ‏1-11محدوده سختي الاستومر هاي گرما نرم را نشان مي دهد ]30[.

شکل ‏1-11: محدوده سختي الاستومر هاي گرما نرم ]30[.
مزايا و معايب الاستومر هاي گرما نرم
برخي از مزاياي الاستومر هاي گرما نرم نسبت به لاستيک هاي گرما سخت عبارت اند از:
فرآيند پذيري ساده تر با مراحل کمتر؛ به اين علت که روش هاي فرآيندي الاستومر هاي گرما نرم



قیمت: تومان


پاسخ دهید