دانشگاه آزاد اسلامي
واحد دامغان
دانشکده کشاورزي
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد در رشته توليدات گياهي
گرايش باغباني
عنوان
اثر اسيد جيبرليک، حلقهبرداري، تنک حبه و خوشه برخصوصيات ميوه انگور رقم عسکري
استاد راهنما
دکتر حسين افشاري
استاد مشاور
دکتر حسين حکم آبادي
نگارنده
صادق ساجدي
2/92
دانشگاه آزاد اسلامي واحد دامغان
اداره تحصيلات تکميلي
فرم تاييديه سمينار
مشخصات دانشجو:
نام: صادق نام خانوادگي: ساجدي رشته تحصيلي: توليدات گياهي گرايش: باغباني سال ورود: 90=91
موضوع سمينار:
اثر اسيد جيبرليک، حلقهبرداري، تنک حبه و خوشه برخصوصيات ميوه انگور رقم عسکري
تاييديه:
استاد راهنما:نام و نام خانوادگي:امضاء:
مدير گروه:نام ونام خانوادگي:امضاء:
معاونت آموزشي:نام ونام خانوادگي:امضاء:
نسخه آموزشي:
نسخه پژوهشي:
تحصيلات تکميلي:
اين پايان نامه را ضمن تشکر و سپاس بيکران و در کمال افتخار و امتنان تقديم مي نمايم به:
محضر ارزشمند پدر و مادر عزيزم به خاطر همه ي تلاشهاي محبت آميز ي که در دوران مختلف زندگي ام انجام داده اند و بامهرباني چگونه زيستن را به من آموخته اند.
به استادان فرزانه و فرهيخته اي که در راه کسب علم و معرفت مرا ياري نمودند .
به آنان که در راه کسب دانش راهنمايم بودند .
به آنان که نفس خيرشان و دعاي روح پرورشان بدرقه ي راهم بود.
الها به من کمک کن تا بتوانم اداي دين کنم و به خواسته ي آنان جامه ي عمل بپوشانم .
پروردگارا حسن عاقبت ، سلامت و سعادت را براي آنان مقدر نما .
خدايا توفيق خدمتي سرشار از شور و نشاط و همراه و همسو با علم و دانش و پژوهش جهت رشد و شکوفايي ايران کهنسال عنايت بفرما.
سپاس خداي را که سخنوران، در ستودن او بمانند و شمارندگان، شمردن نعمت هاي او ندانند و کوشندگان، حق او را گزاردن نتوانند. و سلام و دورد بر محمّد و خاندان پاك او، طاهران معصوم، هم آنان که وجودمان وامدار وجودشان است؛ و نفرين پيوسته بر دشمنان ايشان تا روز رستاخيز…
بدون شک جايگاه و منزلت معلم، اجّل از آن است که در مقام قدرداني از زحمات بي شائبه ي او، با زبان قاصر و دست ناتوان، چيزي بنگاريم.
اما از آنجايي که تجليل از معلم، سپاس از انساني است که هدف و غايت آفرينش را تامين مي کند و سلامت امانت هايي را که به دستش سپرده اند، تضمين؛ بر حسب وظيفه و از باب
” من لم يشکر المنعم من المخلوقين لم يشکر اللَّه عزّ و جلّ” :
ازپدر و مادر عزيزم اين دو معلم بزرگوارم که همواره بر کوتاهي و درشتي من، قلم عفو کشيده و کريمانه از کنار غفلت هايم گذشته اند و در تمام عرصه هاي زندگي يار و ياوري بي چشم داشت براي من بوده اند؛
از استاد با کمالات و شايسته؛ جناب آقاي دکتر حسين افشاري که در کمال سعه صدر، با حسن خلق و فروتني، از هيچ کمکي در اين عرصه بر من دريغ ننمودند و زحمت راهنمايي اين رساله را بر عهده گرفتند؛
از استاد صبور و با تقوا ، جناب آقاي دکتر حسين حکم آبادي که زحمت مشاوره اين رساله را در حالي متقبل شدند که بدون مساعدت ايشان، اين پروژه به نتيجه مطلوب نمي رسيد؛
و از استاد فرزانه و دلسوز؛ جناب آقاي دکتر دشتبان که زحمت داوري اين رساله را متقبل شدند؛ کمال تشکر و قدرداني را دارم.
باشد که اين خردترين، بخشي از زحمات آنان را سپاس گويد.
فهرست مطالب
عنوانصفحهچکيده 1فصل اول2مقدمه2فصل دوم52- کليات و بررسي منابع52-1- تاريخچه کشت52-2- ردهبندي گياهي62-3- طبقه بندي موهاي ايران از نظر سيستماتيک62-4- مشخصات گياهشناسي ويتيس وينيفرا72-5- مشخصات گياهشناسي انگور عسکري72-6- ساختار اندام هاي مو 82-6-1- ريشه82-6-2- تنه و شاخه 82-6-3- قسمت انتهايي شاخه مو 82-6-4- گره ها و جوانه ها92-6-5- پيچک 92-6-6- برگ 92-6-7- گل102-6-8- خوشه و ميوه 102-6-9- تکثير مو 112-7- نيازهاي اکولوژيکي انگور112-8- اهميت و ارزش غذايي انگور122-9- سطح زير کشت و توليد انگور در دنيا و ايران 132-10- سطح زير کشت و توليد انگور در كاشمر132-11- مصرف کودهاي شيميايي و آلي14عنوانصفحه2-12- ازدياد مو152-12-1- ازدياد غيرجنسي152-12-2- ازدياد جنسي162-13- پيش رس کردن انگور 162-14- تعويق انداختن رسيدگي162-15- ازدياد حجم حبه هاي انگور162-16- جلوگيري از ريزش گل انگور 172-17- تاثير مواد تنظيم کننده رشد بر انگور182-18- جيبرليک182-18-1- نقش جيبرليک در گياه 182-18-2- کاربرد جيبرليک در باغباني192-19- حلقه برداري انگور212-19-1- اهداف حلقه برداري212-20- تنک کردن انگور 222-20-1- تنک کردن خوشه ميوه222-20-2- تنک کردن حبه232-20-3- تنک کردن گل 232-21- آشنائي با تعدادي از اصطلاحات و اندام هاي انگور 232-22- زمان برداشت محصول252-23- فيزيولوژي رشد ونمو انگور262-23-1- فتوسنتز262-23-2- تنفس262-23-3- تعرق262-23-4- اشک مو262-23-5- جذب مواد کاني27فصل سوم333- مواد و روشها33عنوانصفحه3-1- موقعيت جغرافيايي محل اجراي طرح333-2- وضعيت آب و هوايي منطقه333-3- روش اجرا353-4- ويژگي هاي مورد ارزيابي، محاسبات و اندازه گيري ها363-4-1- مواد جامد محلول کل(total soluble solid, tss)363-4-2- اندازه گيري pH373-4-3- اسيديته قابل تيتر(اسيد تارتاريک)383-4-4- وزن حبه‌ها383-4-5- طول حبه‌ها383-4-6- عرض حبه393-4-7- طول خوشه 393-4-8- ميانگين عملکرد393-4-9- آناليز خاك403-5- استخراج داده ها و تجزيه و تحليل داده هاي آزمايشي40فصل چهارم414- نتايج414-1- محلول پاشي اسيد جيبرليک414-1-1- عملکرد کل تاک424-1-2- تعداد خوشه424-1-3- وزن خوشه424-1-4- طول خوشه434-1-5- عرض خوشه444-1-6- تعداد حبه درخوشه444-1-7- وزن حبه454-1-8- طول حبه454-1-9- عرض حبه464-1-10- تعداد بذر در حبه46عنوانصفحه4-1-11- وزن بذر درحبه464-1-12- pH474-1-13- ميزان اسيد تارتاريک474-1-14- درصد مواد جامد محلول484-2- حلقه برداري534-2-1- عملکرد کل تاک534-2-2- تعداد خوشه534-2-3- وزن خوشه544-2-4- طول خوشه544-2-5- عرض خوشه554-2-6- تعداد حبه درخوشه554-2-7- وزن حبه564-2-8- طول حبه564-2-9- عرض حبه564-2-10- تعداد بذر در حبه564-2-11- وزن بذر درحبه574-2-12- pH574-2-13- ميزان اسيد تارتاريک574-2-14- درصد مواد جامد محلول584-3- تنک حبه634-3-1- عملکرد کل تاک634-3-2- تعداد خوشه634-3-3- وزن خوشه644-3-4- طول خوشه644-3-5- عرض خوشه654-3-6- تعداد حبه درخوشه654-3-7- وزن حبه65عنوانصفحه4-3-8- طول حبه664-3-9- عرض حبه664-3-10- تعداد بذر در حبه664-3-11- وزن بذر درحبه674-3-12- pH674-3-13- ميزان اسيد تارتاريک684-3-14- درصد مواد جامد محلول684-4- تنک خوشه744-4-1- عملکرد کل تاک744-4-2- تعداد خوشه744-4-3- وزن خوشه754-4-4- طول خوشه764-4-5- عرض خوشه764-4-6- تعداد حبه درخوشه774-4-7- وزن حبه774-4-8- طول حبه784-4-9- عرض حبه784-4-10- تعداد بذر در حبه784-4-11- وزن بذر درحبه784-4-12- pH794-4-13- ميزان اسيد تارتاريک794-4-14- درصد مواد جامد محلول80فصل پنجم855- بحث85منابع93
فهرست جداول
عنوانصفحهجدول (4-1) تجزيه واريانس صفات کمي و کيفي انگورجيبرليک49جدول(4-2) مقايسه ميانگين اثر تيمار جيبرليک بر روي صفات مورد بررسي در انگور50جدول (4- 3) ادامه مقايسه ميانگين اثر تيمار جيبرليک بر روي صفات مورد بررسي در انگور51جدول(4-4) ضريب همبستگي تيمار جيبرليک52جدول (4-5) تجزيه واريانس صفات کمي و کيفي انگورحلقه برداري59جدول(4-6) مقايسه ميانگين اثر تيمار حلقه برداري بر روي صفات مورد بررسي در انگور60جدول(4-7) ادامه مقايسه ميانگين اثر تيمار حلقه برداري بر روي صفات مورد بررسي در انگور61جدول(4-8) ضريب همبستگي تيمار حلقه برداري62جدول (4-9) تجزيه واريانس صفات کمي و کيفي انگور تنک حبه70جدول(4-10) مقايسه ميانگين اثر تيمار تنک حبه بر روي صفات مورد بررسي در انگور71جدول (4-11) ادامه مقايسه ميانگين اثر تيمار تنک حبه بر روي صفات مورد بررسي در انگور72جدول(4-12) جدول ضريب همبستگي تنک حبه73جدول (4-13) تجزيه واريانس صفات کمي و کيفي انگور تنک خوشه81جدول(4-14) مقايسه ميانگين اثر تيمار تنک خوشه بر روي صفات مورد بررسي در انگور82جدول (4-15) ادامه مقايسه ميانگين اثر تيمار تنک خوشه بر روي صفات مورد بررسي در انگور83جدول(4-16) ضريب همبستگي تنک خوشه84
فهرست نمودارها
عنوانصفحهنمودار 1 مقايسه ميانگين غلظت هاي مختلف جيبرليک بر عملکرد کل تاک در انگور رقم عسکري 41نمودار 2 مقايسه ميانگين غلظت هاي مختلف جيبرليک بر تعداد خوشه در انگور رقم عسکري 42نمودار 3 مقايسه ميانگين غلظت هاي مختلف جيبرليک بر وزن خوشه در انگور رقم عسکري 43نمودار4 مقايسه ميانگين غلظت هاي مختلف جيبرليک بر تعداد حبه در خوشه در انگور رقم عسکري45نمودار 5 مقايسه ميانگين غلظت هاي مختلف جيبرليک بر pH در انگور رقم عسکري47نمودار 6 مقايسه ميانگين غلظت هاي مختلف جيبرليک بر ميزان اسيد تارتاريک در انگور رقم عسکري48نمودار 7 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف حلقه برداري بر عملکرد کل تاک در انگور رقم عسکري53نمودار 8 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف حلقه برداري بر وزن خوشه در انگور رقم عسکري 54نمودار 9 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف حلقه برداري بر تعداد حبه در خوشه در انگور رقم عسکري55نمودار 10 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف حلقه برداري بر ميزان اسيد تارتاريک در انگور رقم عسکري 58نمودار 11 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف تنک حبه بر عملکرد کل تاک در انگور رقم عسکري 63نمودار 12 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف تنک حبه بر تعداد خوشه در انگور رقم عسکري 64نمودار 13 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف تنک حبه بر وزن خوشه در انگور رقم عسکري66نمودار 14 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف تنک حبه بر pH در انگور رقم عسکري 67نمودار 15 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف تنک حبه بر ميزان اسيد تارتاريک در انگور رقم عسکري 68نمودار 16 مقايسه ميانگين زمان هاي مختلف تنک حبه بر درصد مواد جامد در انگور رقم عسکري69نمودار 17 مقايسه ميانگين تعداد هاي مختلف حذف خوشه بر عملکرد کل تاك در انگور رقم عسکري74نمودار 18 مقايسه ميانگين تعداد هاي مختلف حذف خوشه بر تعداد خوشه در انگور رقم عسکري75نمودار 19 مقايسه ميانگين تعداد هاي مختلف حذف خوشه بر وزن خوشه در انگور رقم عسکري76نمودار 20 مقايسه ميانگين تعداد هاي مختلف حذف خوشه بر تعداد حبه در خوشه در انگور رقم عسکري77نمودار 21 مقايسه ميانگين تعداد هاي مختلف حذف خوشه بر pH در انگور رقم عسکري79نمودار 22 مقايسه ميانگين تعداد هاي مختلف حذف خوشه بر ميزان اسيد تارتاريک در انگور رقم عسکري80نمودار 23 مقايسه ميانگين تعداد هاي مختلف حذف خوشه بر درصد مواد جامد در انگور رقم عسکري80
فهرست شکلها
عنوانصفحه(شکل1) موقعيت جغرافيايي محل اجراي طرح33(شکل2) اندازه گيري pH توسط دستگاه ديجيتال37(شکل3 ) اندازه گيري طول خوشه ها توسط خط کش39
چکيده
به منظور بررسي تاثير اسيد جيبرليک، حلقه برداري، تنک خوشه و تنک حبه بر خصوصيات کيفي و کمي انگور رقم عسکري، آزمايش به صورت طرح بلوک هاي کامل تصادفي با چهار تيمار در پنج سطح مختلف و در چهار تکرار در سال 1391 در شهرستان کاشمر روستاي نصرآباد اجرا شد. در اين آزمايش تاثير اسيد جيبرليک در غلظت هاي صفر، 50، 100 ، 150و ppm 200 در دو زمان محلول پاشي قبل از گلدهي و بعد از گلدهي، حلقه برداري درزمان هاي دو هفته قبل از گلدهي، دو هفته بعد از گلدهي، چهار هفته بعد از گلدهي و شش هفته بعد از گلدهي، تيمار تنک حبه هم در زمان هاي دو هفته بعد از گلدهي، چهار بعد از گلدهي، شش هفته بعد از گلدهي و هشت هفته بعد از گلدهي به ميزان 30 درصد و در نهايت تنک خوشه هم در يک زمان به ميزان 5، 10، 15 و20 مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد که تيمارهاي جيبرليک، حلقه برداري، تنک حبه و خوشه باعث افزايش ميزان pH نسبت به تيمار شاهد شده بيشترين pH مربوط به تيمار جيبرليک درغلظت ppm 200 با ميانگين (3.85) در حالي که کمترين pH مربوط به تيمار شاهد (3.2) ميباشد. همچنين بيشترين ميزان اسيديته قابل تيتراسيون مربوط به تيمار تنک خوشه به تعداد 20 خوشه در تاک با ميانگين0.965 و کمترين ميزان هم مربوط به تيمار شاهد با ميانگين 0.6107 بود. بيشترين ميزان مواد جامد محلول (TSS) هم در تيمار تنک خوشه به تعداد 20 خوشه در تاک با ميانگين 18.75 و کمترين هم مربوط به تيمار شاهد با ميانگين 14.75 بوده. نتايج تعدادي از فاکتور هاي کمي اندازه گيري شده هم نشان داد که بيشترين عملکرد درخت مربوط به تيمار حلقه برداري در زمان 2 هفته بعد از گلدهي با ميانگين 40.38 کيلوگرم و کمترين عملکردمربوط به تيمار شاهد با ميانگين 19.78 روي عملکرد داشته. تيمارجيبرليک در غلظت ppm 200 کمترين عملکرد را در بين تمام تيمار ها داشته با ميانگين2.223 کيلوگرم در هر درخت بوده. البته تيمار تنک خوشه بعد از تيمار حلقه برداري، هم باعث افزايش عملکرد شده است. بيشرين تعداد خوشه در تيمار حلقه برداري در زمان دوهفته قبل از گلدهي با ميانگين 116.5 خوشه و کمترين هم مربوط به تيمار جيبرليک با غلظت ppm 200 با ميانگين 26 خوشه بود. همچنين بيشترين وزن خوشه مربوط به تيمار تنک خوشه به تعداد 20 خوشه در تاک با ميانگين 432.25 و کمترين مربوط به تيمار جيبرليک در غلظت ppm 200 با ميانگين 82.25 بود ولي بين غلظت هاي ppm 200 و150 اختلاف معني دار نبود. جيبرليک تاثير زيادي روي طول خوشه گذاشت به طوري که با غلظت هاي بالاي ppm 50 طول خوشه به 33 سانتي متر هم رسيد و کمترين طول خوشه هم در تيمار شاهد به ثبت رسيد با 16 سانتي متر، همچنين بيشترين تعداد حبه در تيمار تنک خوشه به تعداد 20 خوشه در تاک با ميانگين 124.25 عدد و کمترين هم در تيمار جيبرليک در غلظت ppm 200 با ميانگين 30.5 ثبت شد.
کلمات کليدي : اسيد جيبرليک، حلقه برداري، تنک حبه، تنک خوشه، انگور عسکري، مواد جامد محلول
فصل اول
مقدمه
ايران به علت برخورداري از شرايط جغرافيايي و اقليمي مناسب يکي از مهمترين مناطق پرورش انگور در جهان محسوب مي شود.
انگور يکي از ميوه هايي است که بشر آن را از دير باز شناخته و در طول قرون به روش هاي مختلف از آن بهره گيري نموده است. درخت انگور که در ايران آن را تاک يا مو مي نامند بر اساس آمار سازمان خواروبار و کشاورزي جهاني در سال ???? سطح زير کشت انگوردر جهان ???? هزار هکتار گزارش شده است. در بين کشورهاي جهان اسپانيا از نظر سطح زير کشت انگور مقام اول و ايتاليا و فرانسه در مقام هاي بعدي قرار دارند(خوشخوي و همکاران، 1381).
ايران به علت برخورداري از شرايط جغرافيايي و اقليمي مناسب يکي از مهمترين مناطق پرورش انگور در جهان محسوب مي شود . کشور ايران ششمين کشور توليد کننده اين محصول در جهان مي باشد.
انگور با نام علمي vitis sppاز نظر ميزان توليد يکي از مهمترين ميوه هاي دنيا و ايران مي باشد.
عدم آگاهي از خصوصيات ارقام انگوراز جمله مسائلي است که اکثر توليدکنندگان بدون توجه به آنها به توليد حداقل محصول بسنده ميکنند، در صورتيکه با شناخت ارقام مناسب يک منطقه ميتوان ميزان محصول را تا حد زيادي افزايش داد(جليلي مرندي، 1386).
با توجه به گستردگي آب و هوايي مناطق انگورکاري نميتوان ارقام محدود تجاري موجود را جهت كليه مناطق توصيه نمود، بنابراين بايستي ارقام و ژنوتيپهاي مختلف در شرايط آب و هوايي متفاوت مورد بررسي قرار گرفته و ارقام مناسب براي هر نوع آب و هوا مشخص و توصيه شود(جليلي مرندي، 1386).
ارقام تجاري موجود بطور تصادفي در اثر تفرق صفات ناشي از كشت بذر به وجود آمدهاند. با توجه به هتروزيگوسيتي شديد، نتايج حاصل از كشت بذور يك درخت نيز داراي صفات و خصوصيات بسيار متفاوتي هستند. ارقام انگور تجاري موجود در ايران بدون كار اصلاحي ايجاد و توسط باغداران علاقهمند، در سطح محدودي از تنوع ژنتيكي انتخاب و تكثير شدهاند. مسلم است در صورت بررسي و شناسايي ارقام و ژنوتيپها، پتانسيل افزايش توليد انگور از لحاظ خصوصيات كمي و كيفي برتر نسبت به ارقام موجود وجود دارد(جليلي مرندي، 1386).
بررسي شاخصهاي فيزيولوژيك مانند فتوسنتز، ميزان فلورسانس، کلروفيل، تعرق، هدايت روزنهاي، مقاومت روزنهاي، دماي برگ و محتواي نسبي آب برگ ميتواند به درك عميقتر مكانيسمهاي مرتبط با رشد، توليد محصول و سازگاري منجر شود و به عنوان يك معيار خوب در برنامه هاي اصلاحي براي انتخاب ارقام مناسب براي هر منطقه استفاده شود(خوشخوي و همکاران، 1381).
مهمترين کاربرد جيبرلين براي افزايش ميزان محصول انگور است که اين عمل بسته به زمان کاربرد هورمون به دوصورت انجام مي گيرد . اگر هورمون پاشي قبل از عمل لقاح يعني 10 روز قبل از ريزش گلبرگها صورت گيرد باعث از بين رفتن مادگي و توليد حبه‌هاي بدون هسته مي‌شود. اين عمل با ريزش تعدادي از حبه‌ها همراه است بنابراين در انگور ياقوتي که خوشه متراکم دارد باعث تنک شدن خوشه (ريزش گلهاي خوشه) و بالا رفتن کيفيت محصول مي‌شود چون حبه‌هاي باقي مانده فضاي زيادي براي رشد دارند. افزايش محصول انگور زماني است که هورمون پاشي بعد از انجام عمل لقاح و تشکيل حبه انجام مي‌گيرد که باعث درشت شدن حبه‌ها مي‌شود(آزاده راد،1385).
وينكلر و همكاران نشان دادند كه انجام حلقه برداري تجمع قند در انگورهاي دانه دار و اندازه حبه را در بي دانه ها افزايش مي دهد. رقم ‘بيوتي’ بي دانه بالاترين ميزان كربوهيدرات و قند را در بين ارقام ‘تامپسون’ و ‘گلد’ در نتيجه عمل حلقه برداري نشان داد. در آزمايشي كه روي 7 رقم با دانه و 10 رقم بي دانه ‘وينيفرا’ انجام شد حلقه برداري ساقه يكساله در بيشتر ارقام تجمع قند و رسيدن را تحريك نمود(وينکلر و همکاران، 1974).
روپر و همکاران نشان دادند كه در رقم ‘ايتالين اليكونيا’ تنك حبه همراه با حلقه برداري كيفيت ميوه را به وسيله افزايش نسبت مواد جامد محلول به اسيد بهبود مي بخشد. حلقه برداري در انگور بلوغ را تسريع مي كند. در حلقه برداري در انگور با برداشتن نوار كاملي از پوست شاخه هاي ميوهده يكساله (در زيرخوش) استفاده از يك چاقوي حلقه برداري در زمان مناسب كه در اين پژوهش در مرحله آغاز گلدهي انجام شده است، براي مدتي كوتاه و موقت از انتقال مواد غذايي و هورمون هاي ساخته شده از برگ ها به ساير نقاط مصرف كننده جلوگيري كرده و در طي اين مدت اين مواد تنها صرف تغذيه خوشه مي شود که از رقابت سرشا خه هاي جوان و ساير بخش هاي گياهي در مصرف مواد غذايي با خوشه ها كاسته ميشود(روپر و همکاران،1989).
تنک کردن عبارتست از کم کردن تعداد خوشه هاي گل يا ميوه.اين عمل اثر حتمي بر بالا بردن کيفيت انگور دارد.با هرس ملايم يعني باقي گذاشتن تعداد زيادتري جوانه مرکب بر روي بوته در فصل زمستان.و سپس تنک کردن تعدادي از خوشه هاي گل در فصل بهار عملا نسبت برگ به گل بالا ميرود يعني براي هر خوشه تعداد زيادتري برگ روي بوته باقي مي ماند که از طريق مقدار بيشتري مواد قندي به حبه ها رسيده و درشت تر ميشود.باقي گذاشتن تعداد زيادتري برگ روي بوته نه تنها باعث تغذيه بهتر خوشه ميشود بلکه خود گياه نيز به طور کلي از مواد غذايي بيشتري برخوردار خواهد شد. از انجا که تنک کردن عبارتست قطع بعضي از قسمت هاي زنده و فعال گياه داراي اثري مشابه هرس دارد يعني واکنش گياه در برابر تنک کردن عبارت خواهد بود از تمرکز بيشتر مواد به قسمتهاي باقيمانده(محمود زاده، 1388).
اثر جيبرلين بر رويي عوامل مختلفي مانند : ريزش گل ، محرک رشد، عامل تنک کنندگي، ازدياد حجم ياخته ، افزايش طول وحجم حبه ها ، افزايش وزن حبه ها وکاهش تعداد حبه ها بررسي شده(آزاده راد،1385).
و تنک کردن که اثر حتمي بر بالا بردن کيفيت انگور دارد. که در چند مرحله شامل: تنک گل، تنک خوشه ميوه، تنک حبه، ازدياد حجم حبه هاي انگور انجام مي شود(محمود زاده، 1388).
فصل دوم
2- کليات و بررسي منابع
2-1- تاريخچه کشت
از نظر قدمت تاريخي کشت انگور از قديمي ترين هنرها محسوب مي شود و طبق بعضي روايات حضرت نوح (ع) اولين کسي بود که به پرورش انگور اقدام نمود(قنادها و همکاران،1382)
انگور از دوران بسيار قديم به ما ارث رسيده است. قديمي بودن آن به وسيله فسيل برگ و بذرهاي کشف شده در شمال آمريکا و اروپا در لايه هاي رسوبي دوران سوم زمين شناسي تاييد ميشود(مختاريان،1374).
انگور از نظر ميزان توليد مهمترين ميوه دنيا و ايران است به طوري که توليد آن در سطح جهان از ساير درختان بيشتر است(خوشخوي و همکاران ،1381، قناد و همکاران،1382)
انگور از مهمترين ميوه هايي است که بشر از آن استفاده مي کرده و بخاطر مصارف متعدد و اهميت تغذيه اي در رديف يکي از با اهميت ترين محصولات دنيا به شمار ميآيد(تفضلي همکاران،1370 ، مختاريان،1374).
در ايران باغاتي که به موجب اقتضاي زمان و روي تجربه پدران ما در زمين هاي قديم احداث گرديده، با تاکداري دنياي پيشرفته که حاصل تحقيقات دانشمندان و کارشناسان رشته موکاري است در بسياري از مسائل از قيبل کاشت، داشت و برداشت تفاوت کلي دارد تا آنجا که در حال حاضر با توجه به روشهاي متداول در کشور ما محصول بدست آمده جواب گوي هزينه هاي داشت و برداشت نمي باشد. لذا با تغييرات اساسي در اصول فني از قبيل هرس و سيستم هاي هدايت تاک، همچنين مکانيزه کردن تاکستانها، انتخاب ارقام و احداث تاکستانهاي جديد بايد مانند تمام کشورهاي پيشرفته در امور تاکداري نسبت به اصلاح تاکستانها از يک طرف و احداث تاکستانهاي جديد و حمايت مادي و بازار فروش از طرف ديگر اقدام لازم و سريع معمول داشت يکي از مشکلات اساسي و فني تاکداران ما عدم آشنائي با سيستم هاي تريت بر حسب شرايط اقليمي است(تفضلي و همکاران، 1373).
2-2- ردهبندي گياهي
انگور از راسته عناب تيره آمپلي داسه يا ويتياسه و حاوي10 جنس مختلف از جمله ويتيس1 ، سيسوس2 ، آمپلوپسيس3 وغيره ميباشد(تفضلي و همکاران،1373، جليلي مرندي،1386).
انگور تجاري و قابل خوراک به جنس ويتيس وابسته است که اين جنس شامل دو زيرجنس ميباشد:
1.انگور اروپايي: که حاوي 38 کروموزوم ميباشد. مانند ويتيس وينيفرا4
2.انگور آمريکايي: که حاوي40 عدد کروموزوم ميباشد. مانند ويتيس روتندي فوليا5 (قنادها وهمکاران، 1382).
2-3- طبقه بندي موهاي ايران از نظر سيستماتيک
موهاي مورد کشت در ايران بطور کلي از خانواده ويتاسه و از جنس ويتيس به جز گونه لابروسکا که در شمال کشور توسط آقاي دکتر ناظميه شناسايي شده است. از ويژيگيهايي که در ارتباط با گونه ويتيس وينيفرا ميتوان بر شمرد اين است که:
1. اين گونه بهترين کيفيت ميوه را دارد و 90 درصد توليد انگور جهان مربوط به همين گونه است.
2. حساس به سرما است و قسمت هوايي آن در سرماي 15- تا 18- درجه سانتيگراد صدمه ميبيند.
3. حساس به آفات مهم ريشه فيلوکسرا6 است.
4. حساس به بيماري هاي قارچي از جمله سفيدک حقيقي و دورغين است.
5. مقاوم به نمک بوده و بسته به سن نباتات 1 تا 3 در هزار نمک (کلرورسديم) راتحمل ميکند.
6. مقاوم به آهک است و تا حدود 50 درصد آهک فعال را تحمل ميکند.
7. مقاوم به خشکي است.
8. ريشه زايي قلمه در آن به راحتي انجام ميگيرد(مختاريان،1374).
2-4- مشخصات گياهشناسي ويتيس وينيفرا
گياهي است بالا رونده که به کمک پيچک هاي خود که از مقابل برگ ها خارج ميشوند به پايه مجاور متصل ميشود و بالا ميرود و برگ ها ساده، متناوب، پنچه اي و با گوشوارک ريزان است. گل آذين خوشه مرکب، گل هاي کوچک و سبز رنگ، معمولا هرمافروديت ولي در اثر از بين رفتن يکي از اندام هاي جنسي، گل تک جنس حاصل ميشود و در نتيجه گياه پوليگام (گل نر، گل ماده و گل نر و ماده) ميباشد و در اثر پرتاندمي7 بعضي از پايه ها عملا کار پايه نر و عده ديگر کار پايه ماده را انجام ميدهند. گل هاي پنتامر شامل 5 کاسبرگ سبز رنگ، گلبرک سبز رنگ که از قسمت بالا به هم چسبيده هستند و در موقع شکفتن گل به صورت کلاهک ميافتد. نافه شامل 5 پرچم آزاد اپي سيال که با لبه هاي ديسک بطور يک در ميان قرار ميگيرد(تفضلي وهمکاران، 1373).
جام گل 5 تايي و ندرتا 6 يا 7 تايي است. مختاريان در سال 1374 در کلتيوار خليلي بيش از 5 پرچم مشاهده نموده است. مادگي فوقاني دو برچه اي متصل با دو حجره که هر حجره داراي دو تخمک واژگون است و هر تخمک يک کيسه جنيني دارد. ميوه سته، داراي 2 تا 4 دانه آلبومن ميباشد(مختاريان، 1374).
گرده افشاني مستقيم و يا توسط باد صورت مي گيرد و حشرات بدليل عدم جاذبه گل ها نقشي ندارند. باز شدن گل معمولا بين ساعت 6 تا 9 صبح با افزايش درجه حرارت هوا، آغاز ميشود(تفضلي و همکاران، 1373؛ جليلي مرندي، 1386).
2-5- مشخصات گياهشناسي انگور عسکري
گياهي است با قدرت رشد قوي، شاخه هاي خشبي و داراي مقطع عرضي دايره اي، طول ميانگره خيلي کوتاه (50 ميليمتر)، رنگ سمت پشتي ميانگره قرمز و رنگ شکمي آن سبز، دندانه ها با سطوح جانبي محدب، قاعده سينوس دمبرگي و فوقاني يو شکل ميباشد. گل آذين به تعداد يک و دو گل آذين که در سومين و يا چهارمين بند بر روي شاخه، گلها هرمافروديت8، تراکم حبه ها متوسط، آبدار، پوست حبه ها نازک و رنگ پوست حبه سبز مايل به زرد، رنگ گوشت کم رنگ، لطيف و پر آب ، مواد جامد محلول تقريبا بالا و قابليت حمل و نقل و انبارداري بعلت پوست نازک آن خيلي پايين است (مختاريان، 1374).
2-6- ساختار اندام هاي مو
2-6-1- ريشه
ريشه، قسمتي از گياه است که در خاک قرار گرفته و عمل جذب مواد غذايي (عناصر کافي) وآب و ذخيره سازي مواد و همچنين استقرار گياه در خاک را برعهده دارد. بوته هاي مو داراي ريشه هاي بسيار قوي، طويل و بسيار منشعب هستند(تفضلي و همکاران، 1373؛ جليلي مرندي،1386؛ مختاريان، 1374).
2-6-2- تنه و شاخه
قسمت هوايي مو، شامل تنه، بازو و برگ ها ميشود، تنه يا ساقع اصلي مو، قسمتي است که در فضاي بين سطح خاک و شاخه هاي آن قرار داشته و در حقيقت رابطي است بين ريشه، بازو ها و شاخه ها. تنه مو همانند ديگر درختان ميوه، داراي خاصيت توليد شاخه هاي اوليه ميباشد که در اصطلاح باغباني بازو ناميده ميشوند. بر روي بازو ها، مهميزها و شاخه هاي يک ساله قرار دارند(مختاريان، 1374). انگور روي شاخه هاي يکساله تشکيل ميشود. شاخه هاي جوان مو، به چندين قسمت قابل تفکيک زير تقسيم ميشوند: مريستم انتهايي گره، ميانگره، جوانه، پيچک و شاخه هاي جانبي(تفضيلي و همکاران،1373).
2-6-3- قسمت انتهايي شاخه مو
از يک جوانه ي انتهايي نميشود. اين قسمت که از 10 تا 20 سانتيمتر طول دارد در نتيجه تکثير ياخته ها و بزرگ شدن آنها بوجود ميآيد. شاخهها، پس از تکميل رشد سالانه خود هرگز رشد طولي نخواهد داشت و فقط بر ضخامت خود ميافزايند(تفضيلي و همکاران،1373).
2-6-4- گره ها و جوانه ها
بر روي شاخه، معمولا در فواصل معين برجستگي هايي وجود دارد که گره ناميده ميشوند وفاصله بين دو گره را ميان گره مينامند. جوانه هاي مو به دو دستهي جوانه هاي برگي و جوانههاي ميوه تقسيم مي شوند. جوانه برگي پس از رشد به شاخه اي تبديل ميشود که بر روي آن فقط برگ بوجود ميآيد و از نظر باروري غير مثمر ميباشد.
جوانه ميوه شامل: شاخه هاي اوليه است که داراي برگ هاي اوليه و خوشه هاي گل ميباشد(تفضيلي و همکاران، 1373).
2-6-5- پيچک
از نظر ساختمان همانند خوشه بوده و منشا آنها يکي است. وظيفه پيچک ها اتصال شاخه هاي مو به قيم بوده و تا هنگامي که انتهاي آنها با قيم تماس نگرفته است، مستقيم و بدون پيچ هستند، اما به محض تماس با تکيهگاه يک قسمت آن فورا شروع به پيچيدن ميکند، زيرابه دليل توقف رشد موضعي، ياخته هاي نقاط ديگر به رشد خود ادامه داده و در نتيجه، حالت پيچيدگي را به وجود ميآورند(مختاريان، 1374).
2-6-6- برگ
برگهاي بوته هاي مو، بر روي گره ها قرار داشته و در کنار هر کدام از آنها، يک جوانه ي جانبي ديده ميشود. برگها از دمبرگ، براکته ها و پهنک تشکيل يافته اند. دمبرگ قسمتي است استوانهاي که صفحه برگ را به شاخه متصل ساخته و طول آن در ارقام مختلف از 2 تا 6 سانتي متر متفاوت ميباشد. انتهاي دمبرگ، که آوندهاي رساناي شيره ي خام پرورده از آن عبور ميکنند پهن شده و به پنج رگبرگ اصلي تقسيم ميشود.اين قسمت را که داراي کمي فلس نيز ميباشدبراکته مينامند که در اوايل پاييز خزان زده ميشود. ياخته هاي ميانبرگي برگ انگور به دليل دارا بودن تعداد بي شماري کلروپلاست براي جذب نور و فضاي فراخ بين ياخته اي براي ورود هوا و آب، قادر به توليد حداکثر مواد قند ميباشند(تفضيلي و همکاران 1373).
ثابت شده که عملکرد نهايي وابسته به تعداد برگ هايي است که 2 تا 3 هفته بعد از شکوفه دهي در روي گياه وجود دارد(مختاريان، 1374).
پهنک برگهاي مو، بطور کلي توسط بريدگي هاي عميق که در کنار آن وجود دارد به 5 لب و يا پهنک کوچک تقسيم ميشود. عمق اين بريدگي ها در جنس هاي مختلف خانواده ويتاسه متفاوت ميباشد(تفضيلي و همکاران، 1373).
2-6-7- گل
اولين آثار تشکيل خوشه ي گل (گل انگيزي)،‌ در فصل رويش سال پيش آشکار شده و تا اواخر فصل جاري رشد ادامه مييابد و اجزاي گل در جوانه هايي که گل انگيزي آنها دير صورت ميپذيرد تمام اجزاي گل طي فصل جاري تکميل نميشوند. در اين گونه جوانه ها تکميل اجزاي گل به اوايل بهار سال بعد و سپري شدن دوره استراحت زمستانه موکول ميشود. قسمت هاي مختلف گل که پس از گل انگيزي تشکيل مي شوند عبارتند از : کاسبرگ، گلبرگ، پرچم ها و مادگي. رشد اين اعضا تا هنگام گل دهي و تلقيح آنها سريع و محسوس است. گلبرگها از بالا به يگديگر چسبيده بوده و يک کلاهک واحد را تشکيل ميدهند که هنگام باز شدن گل ميافتند. پرچم ها حدود سه هفته پس از ظهور برگها شروع به رشد کرده و ميله و بساک آن ديده ميشود. حدود يک هفته بعد، مادگي و اجزاي آن که کلاله، خامه و تخمدان ميباشد قابل رويت خواهند شد. گل انگور، داراي دو و گاهي سه برچه است که در هرکدام از آنها دو تخمک وجود دارد(تفضلي و همکاران، 1373).
2-6-8- خوشه و ميوه
گل انگور، به صورت خوشه اي بر روي بوته ها ظاهر ميشود که از لحاظ ساختاري و منشا، شباهت بسياري به پيچک دارد. روي محور اصلي خوشه، شاخه هاي فرعي و گاهي ثالثيهاي بطور نا مرتب ظاهر مي شوند که هر کدام، به چندين دمگل منتهي ميگردند. در انتهاي هر دمگل يک گل قرار ميگيرد که به يک حبه تبديل ميشود(مختاريان، 1374).
خوشه انگور، از لحاظ ساختمان ظاهري داراي دو قسمت باسک9 يا چوب خوشه و حبه انگور است. حبه هاي انگور از سه قسمت پوست، هسته و گوشت تشکيل شده اند. در هنگام رسيدن ميوه ميزان قند افزايش مييابد، انگورهايي که در معرض نور خورشيد قرار گرفته اند ميزان ماليک اسيد آن کمتر و قند بيشتري دارند. بطور کلي، خوشه ها ي انگور داراي شکل هاي متفاوت کشيده، مخروطي و کروي بوده و اندازه خوشه ها و همچنين اندازه و شکل حبه ها نيز بسيار متغير است(تفضيلي و همکاران، 1373 ؛ مختاريان، 1374).
کاربرد بعضي از هورمون هاي تنظيم کننده رشد از جمله جيبرليک بر روي خوشه هاي انگور بي دانه تاثير مثبت داشته و باعث طويل شدن خوشه و حبه ها ميگردد(تفضيلي و همکاران، 1373).
2-6-9- تکثير مو
ازدياد انگور از طريق پيوند، خوابانيدن و قلمه زدن صورت ميگيرد. در اروپا کوليتوارهاي انگور اروپايي را بخاطر کيفيت خوب اما حساس به شته فيلوکسرا بر روي پايه هاي آمريکايي پيوند ميزنند. در ايران تکثير بيشتر از طريق قلمه صورت ميگيرد. همچنين گياهان جديدي از طريق تکنيک هاي کشت بافت شامل جنين رويشي و کشت شاخساره بوجود آمده اند(تفضيلي و همکاران، 1373)
2-7- نيازهاي اکولوژيکي انگور
انگور از گياهان مناطق معتدل و گرم بوده و سرماهاي شديد زمستان را تحمل نميکند. در پرکنش جغرافيايي انگور عرض جغرافيايي و ارتفاع از سطح دريا موثر ميباشند. در مناطقي که انگور پرورش داده ميشود ميانگين دماي سالانه نبايد از 9 درجه سانتيگراد کمتر باشد. گلهاي انگور در ميانگين دماي 20 درجه سانتيگراد باز ميشوند. حداقل دما(صفر گياهي) براي رشد شاخه هاي انگور 10 درجه سانتيگراد بوده و ميانگين دما براي رشد و نمو بوته هاي انگور 30تا 25 درجه سانتيگراد ميباشد. انگور از گياهان مقاوم به خشکي بوده و آب بيش از حد موجب کاهش رشد و بروز بيماري هاي قارچي ميگردد. در مناطقي که ميزان بارنگي بيش از 300 ميليمتر باشد ميتوان انگور را به صورت ديم پرورش داد و در صورت کمبود بارندگي در طي فصل رشد حداکثر 3تا4 نوبت آبياري انجام گيرد. بارندگي در طي گلدهي موجب عدم گرده افشاني و ريزش گلها مي شود. در مناطق پپرورش انگور بايد فصل رشد بويژه بين ماه هاي خرداد نا مرداد فاقد بارندگي باشد(جليلي مرندي، 1386).
در مناطقي که سرعت باد بيش از 3 تا 4 متر بر ثانيه باشد، به بوته هاي انگورآسيب وارد ميشود.بادهاي تند در اوايل فصل رشد موجب شکسته شدن شاخساره هاي تازه تشکيل شده ميگردد. به ويژه در ارقام انگور دگرگشن، از گرده افشاني کافي جلوگيري ميشود و در هنگام رسيدن ميوه ها موجب سفت شدن پوست حبه و کاهش عملکرد ميگردد(جليلي مرندي، 1386).
بوته هاي انگور در طي فصل رشد حداقل به 1300 ساعت طول روز نيازمند ميباشد. برخي از فعاليت هاي حياتي انگور مانند سرعت رشد شاخه ها با طول روز ارتباط مستقيم دارند(جليلي مرندي، 1386).
در دوره استراحت، بوته هاي انگور سرماي 18- تا20- درجه سانتيگراد راتحمل ميکنند اما سرماهاي شديد به شاخه و حتي بازو و تنه انگور آسيب وارد ميکند. گلهاي انگور در 2- درجه سانتيگراد و ميوه هاي تازه تشکيل شده در 0.6- درجه سانتيگراد از بين ميروند(تفضلي و همکاران،1373 ، جليلي مرندي، 1386).
عمل هرس براي ايجاد تعادل فيزيولوژيکي بين رشد زايشي و رويشي بوته هاي انگور انجام ميگيرد. هرس در انگور شامل دو نوع هرس زمستانه و هرس تابستانه يا هرس سبز ميباشد(جليلي مرندي، 1386، مختاريان،1374، محمود زاده و همکاران، 1388).
انگور در انواع خاک ها قادر به رشد ميباشد اما خاک هاي لومي شني و بافت سبک براي اين گياه مناسب مي باشند. ميزان مناسب هوموس خاک براي انگور 10 تا 5 درصد ميباشد. در ضمن اين گياه مقاوم به آهک بوده و 50 تا 40 درصد از آهک فعال خاک را تحمل ميکند(جليلي مرندي، 1386).
2-8- اهميت و ارزش غذايي انگور
خداوند در قران کريم در 10 سوره و 11 آيه مستقيما به انگور اشاره مينمايد تا بدين نحو ما را به ارزش و اهميت آن رهنمون گرداند. همچنين انبياء گرام در رابطه با انگور روايات متعددي دارند که به نحوي انگور و فراورده هاي آن اهميت و ارزش غذايي و بهداشتي آن را مورد توجه قرار ميدهند که در زير به چند نمونه از آن اشاره ميشود.
پيامبر اکرم (ص) ميفرمايد: بهترين غذاي شما نان و بهترين ميوه شما انگور است.
امام صادق (ع) ميفرمايد: دو چيز است که تماما با دو دست خورده ميشود، انگور و انار.
خداوند جهت رفع غم و اندوه حضرت نوح(ع) خوردن انگور را به او توصيه ميکند.
انگور از نظر ارزش غذايي و خواص بهداشتي داراي سودمندي هاي بسياري است. مقدار انرژي موجود در هر 100 گرم انگور تازه 67 کيلو کالري و در هر 100 گرم کشمش برابر با 268 کيلو کالري ميباشد. در کتاب سبزي ها و ميوه هاي شفا بخش ترجمه و نگارش م. نراقي چنين آمده است که : انگور املاح معدني بدن را زياد مي کند، ادرار ميآورد و ملين است و براي کم خوني، مسموميت بدن در مقابل خستکي و يا سوء تغذيه ، درد مفاصل، رماتيسم و انسداد مجاري طحال و کبد مورد استفاده قرار مي گيرد(تفضلي و همکاران، 1373).
2-9- سطح زير کشت و توليد انگور در دنيا و ايران
براساس آمار سال 2010سازمان خواروبار جهاني (فائو) ميزان توليد انگور ساليانه در جهان بيش از 80 ميليون تن ميباشد. ايتاليا با 9.3 ميليون تن، فرانسه با 7.6 ميليون تن، اسپانيا با 7.4 ميليون تن، چين با7.3 ميليون تن،آمريکا با 7.1 ميليون تن، ترکيه با 5 ميليون تن و ايران با 4 ميليون تن به ترتيب رتبه هاي اول تا هفتم توليد انگور جان را به خود اختصاص داده اند(اداره کل آمار و اطلاعات، 1390، آنون، 2006).
ميزان توليد انگور کشورحدود 1.7 ميليون تن بوده که91.9 درصد آن از کشت آبي حاصل شده است. استان قزوين علي رغم رتبه سوم در سطح بارور با 14.5 درصد توليد انگور کشور، در جايگاه نخست توليد اين محصول قرار دارد(اداره کل آمار و اطلاعات، 1390).
متوسط ميزان توليد در هکتار انگور آبي کشور 7960 کيلوگرم مي باشد. بالاترين راندمان توليد آبي 930635 کيلوگرم در هکتار متعلق به استان کهگلويه و بوير احمد و کمترين آن با23329 کيلو گرم در هکتار متعلق به استان خراسان شمالي مي باشد (اداره کل آمار و اطلاعات، 1390).
سطح زير کشت تاکستان هاي کشور در سال 1388 با احتساب درختان پراکنده انگور حدود 390 هزار هکتار بوده که 92.1 درصد آن درختان بارور مو ميباشد. استان خراسان با سهم 16.2 درصد سطح بارور تاکستان هاي کشور پس از استان فارس از نظر سطح در جايگاه دوم قرار دارد(اداره کل آمار و اطلاعات، 1390).
2-10- سطح زير کشت و توليد انگور در كاشمر
در ميان محصولات باغي مختلف، انگور در شهرستان کاشمر از موقعيت خاصي برخوردار است. در سال 1388 سطح باغات انگور بالغ بر 9500 هکتار با متوسط توليد 25 تن در هر هکتار ميباشد و سالانه بيش از 200 هزار تن انگور برداشت مي شود که حدود 80 درصد تبديل به کشمش و 20 درصد صرف تازه خوري ميگردد. سالانه حدود 35 هزار تن کشمش سبز قلمي و طلايي در اين شهرستان توليد مي شود که کشمش طلايي (دودي) بيشتر به کشورهاي پاکستان و حوزه خليج فارس و کشمش سبز به کشورهاي اروپايي صادر مي شود. همچنين حدود 30 درصد مصرف داخلي دارد. در اين شهرستان بيش از 20 رقم انگور شناسايي شده که مهمترين آنها عبارتنداز : عسگري معمولي و پيکاني. از نظر اشتغال زايي انگور در اين شهرستان حائز اهميت مي باشد به طوري که به ازاء هر هکتار در سال 320 نفر روز کار اشتغال زايي دارد و سالانه حدود 2720000 روز کار اشتغال زايي ايجاد مي نمايد(دفتر آمار و فناوري اطلاعات وزارت جهاد کشاورزي، 1389).
2-11- مصرف کودهاي شيميايي و آلي
يکي از مهمترين نهاده هاي کشاورزي براي افزايش توليد در واحد سطح مصرف متعادل کودهاي شيميايي و آلي است. چنانچه استفاده از اين نهادها در راستاي افزايش عملکرد محصولات کشاورزي و باغي به طور صحيحي انجام گيرد موفقيت آميز خواهد بود. متاسفانه در کشور ما علاوه بر مصرف نامتعادل کودها، بعضي از عناصر غذايي موثر در توصيه هاي کودي منظور نشده و اين امر موجب تشديد بعضي از کمبود ها و کاهش حاصلخيزي خاک شده است(شيري و ملکوتي، 1380)
مقادير عناصر غذايي مورد نياز براي بوته هاي انگور به مقدار قابل توجهي از ميزاني که براي بسياري از محصولات زراعي مهم مورد نياز هست، کمتر ميباشد. تقاضا براي براي عناصر غذايي در دوره حداکثر رشد شاخه هاي انگور بيشترين مقدار بوده و در طول زمان رشد سريع خوشه نيز فراوان است. جذب و ذخيره عناصر غذايي در ساختار هاي دائمي مو ميتواند در سراسر فصل رشدانجام گيرد همچنين زمان پس از برداشت از نقطه نظر تغذيه اي مهم است، زيرا ذخاير عناصر غذايي که در ريشه ها و تنه تخليه گرديده اند در طول فصل جاري دوباره پر



قیمت: تومان


پاسخ دهید